1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

فرهنگ و هنر

شاعر فرانسوی، کیف‌زن ایرانی و راننده‌ی پاریسی: گفتگو با آلن لانس، شاعر و مترجم

به مناسبت انتشار گزینه‌ای از شعر معاصر فرانسه چند شاعر فرانسوی به ایران سفر کردند و همراه با چند شاعر ایرانی به شعرخوانی پرداختند. تقریبا تمام همراهان این «کاروان شعر» بر این اعتقادند که برنامه‌ها در فرصتی بسیار کوتاه (چهار شب در چهار شهر) و بسیار فشرده برگزار شد. آلن لانس علاوه بر این، ماجرا‌ی تلخ دیگری را نیز تجربه کرد. در یکی از خیابانهای شلوغ تهران دو موتورسوار کیف دستی‌اش را ربودند.

آلن لانس، شاعر و مترجم فرانسوى در تهران در مصاحبه با دويچه وله

آلن لانس، شاعر و مترجم فرانسوى در تهران در مصاحبه با دويچه وله

اخیرا مجموعه‌ای با عنوان «شعر معاصر فرانسه» به فارسی منتشر شده است که گزیده‌ی شعر سی و پنج شاعر نیمه‌ی دوم قرن بیستم این کشور را دربردارد. در حاشیه‌ی انتشار این کتاب و با یاری سفارت فرانسه در تهران چند شاعر فرانسوی به ایران سفر کردند و همراه چند شاعر ایرانی در چهار شهر از جمله در شیراز و فیروزاباد به شعرخوانی پرداختند. در هر یک از شهرهای میزبان، چند شاعر محلی نیز به این «کاروان شعر» که سفر و برنامه‌های خود را «گفتگو با طبیعت» نام نهاده بود ملحق می‌شدند.

یکی از شاعران شرکت‌کننده در این برنامه «آلن لانس» (متولد ۱۹۳۹ میلادی) شاعر و مترجم فرانسوی است که آشنایی‌اش با ایران به سال ۱۹۶۷ بازمی‌گردد. او همچنین شش سال در فرانکفورت مدیر انجمن فرهنگی فرانسه بوده و سالیان سال خانه‌ی نویسندگان پاریس را سرپرستی می‌کرده است. آلن لانس که نزدیک به چهل سال است با محمد علی سپانلو و برخی دیگر از شاعران و نویسندگان ایران آشناست از این فرصت استفاده کرد و همراه با همسر آلمانی‌اش چند روز دیگر نیز در ایران ماند. گرچه شعر امروز ما از اقبال دهه‌های گذشته برخوردار نیست، شعر در کشورهای شرقی و در ایران نیز، همچنان جایگاهی والا دارد. جایگاهی که در اروپا مدتهاست از دست رفته است. آلن لانس در پاسخ این پرسش که ایا برگزاری چنین برنامه‌هایی در اروپا نیز متصور است می‌گو ید:

«طبیعتا شعر در اروپا، و به‌طور مشخص چون خودم فرانسوی هستم، در فرانسه، این جایگاه و اعتبار را ندارد. اما چند سال است که تلاشهایی صورت می‌گیرد، که از امکانات دولتی نیز بهره‌مند است، تا شعر امکان تاثیر گسترده‌تری بیابد. به عنوان مثال چند سال است که در ماه مارچ در هفته‌ای زیر عنوان «بهار شاعران» در سراسر فرانسه برنامه‌ها و شعرخوانیهای بسیاری برگزار می‌شود که خیلی هم موثر بوده. در این سفر خانمی به نمایندگی از طرف «مرکز ملی کتاب و ادبیات» فرانسه که با وزارت فرهنگ هم همکاری می‌کند همراه ما بود تا ببیند ایا سازمان دادن چنین برنامه‌ای، سال دیگر یا در سالهای آینده، در فرانسه هم ممکن است یا خیر. و من خیلی خوشبین هستم که چند شاعر ایرانی به فرانسه دعوت شوند و در جاهای مختلفی شعرخوانی کنند.»

تقریبا تمام همراهان این «کاروان شعر» بر این اعتقادند که برنامه‌ها در فرصتی بسیار کوتاه (چهار شب در چهار شهر) و بسیار فشرده برگزار شد. آلن لانس علاوه بر این، ماجرا‌ی تلخ دیگری را نیز تجربه کرد. در یکی از خیابانهای شلوغ تهران دو موتورسوار کیف دستی‌اش را ربودند. او که در این حادثه زمین خورد و مختصر جراحتی نیز دید در مورد اینکه سفر چه تاثیراتی بر او برجا گذاشته می‌گوید:

«بله، خوب، تاثیرات مختلف. من برداشتهای خود را به‌طور منظم در دفتر یادداشت روزانه‌ام نوشتم اما متاسفانه این دفترچه در کیفی بود که از من دزدیده شد. بیشتر عصبانیت من از دست این دزد هم به‌خاطر گم‌شدن همین یادداشتهاست. از آن روز تلاش می‌کنم که ماجراها را در ذهنم بازسازی کنم و یادداشتهایی بردارم. من سعی می‌کنم برای مجله‌ای که جزو تحریریه‌اش هستم، مجله‌ی «آکسیون پوئتیک»، روزشمار مختصر این سفر را یادداشت کنم؛ تاثیرات و برداشتهایم زا از این سفر زیبا.»

آلن لانس در مورد تهران می‌گوید:

«این شعر جنبه‌ای هیولایی دارد. شهر بزرگ و بزرگتر می‌شود و طبیعتا به دلیل وجود اینهمه ماشین با معضل عظیم آلودگی محیط زیست روبروست. اما ضمنا بگویم که من تقریبا حیرت می‌کنم که با این وضع ترافیک تصادفهای زیادی اتفاق نمی‌افتد. گاهی فکر می‌کنم خیلی دلم می‌خواهد یک راننده‌ی پاریسی را بیاورم، راننده‌های پاریس خیلی عجول و گاهی خیلی بی‌ادب و خیلی عصبی هستند، یک راننده‌ی پاریسی را به عنوان مجازات بیاورم وسط ترافیک تهران تا کمی صبر و تحمل یاد بگیرد.»

الن لانس مدتی نیز در لایپزیک، در آلمان شرقی سابق تحصیل و یکسالی نیز به عنوان مترجم در برلین شرقی کار کرده است. او، چنان که می‌گوید، از این رهگذر با مهمترین نویسندگان و شاعران این کشور آشنا شده است. ثمره‌ی این آشنایی و دوستی که همچنان ادامه دارد ترجمه‌ی آثار برخی از نویسندگان شرق آلمان، از جمله «فولکر براون» و «کریستا ولف» به زبان فرانسه است. اولین کتاب لانس، «گم‌شدگان شکننده»، در سال ۱۹۷۰ منتشر شده و یکی از آخرین اثار او مجموعه‌ی «زمان غربال‌شده» در سال ۲۰۰۰ جایزه‌ی آپولینر را نصیب او کرده است. کتاب «شعر معاصر فرانسه» که آلن لانس در انتخاب شعرهایش نقش مهمی داشته زیر نظر محمدعلی سپانلو گردآوری و ترجمه، و توسط نشرثالث منتشر شده است.

بهزاد کشمیری‌پور، گزارشگر صدای آلمان در تهران

  • تاریخ 23.05.2005
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A6H5
  • تاریخ 23.05.2005
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A6H5