1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

جهان

رویارویی ایران و عربستان در نشست کشورهای اسلامی

"جنگ نیابتی ایران و عربستان" بر نشست سازمان همکاری کشورهای اسلامی سایه افکنده است. اردوغان می​گوید باید اختلاف شیعه و سنی کنار گذاشته شود. روحانی گفت ایران با عربستان مشکلی ندارد.

روز پنجشنبه (۱۴ آوریل/۲۶ فروردین) سیزدهمین اجلاس سران کشورهای عضو سازمان همکاری ‌اسلامی کار خود را در استانبول با شعار "اتحاد و همبستگی برای عدالت و صلح" آغاز کرد.

اهداف این نشست از سوی برخی مقامات ایرانی مورد پرسش قرار گرفت. ایرنا از قول شهین‌دخت مولاوردی آورده است: «امروز و فردا در تركیه، گردهمآیی روسای كشورهای اسلامی با عنوان وحدت و همبستگی برای صلح و عدالت (برگزار می​شود)؛ كدام صلح و كدام عدالت؟!»

در ادامه این مقام ایرانی با اشاره به اعطای عالی​ترین نشان دولتی ترکیه به ملک سلمان می​نویسد: «قبل از برگزاری اجلاس، پادشاه عربستان از میزبان مدال گرفت تا مشخص شود كه برخی دولت​های اسلامی تا چه میزان دغدغه رعایت حقوق انسانی و حمایت از مظلومان را دارند.»

بیشتر بخوانید: خامنه‌ای: عربستان از امت اسلامی عذرخواهی کند

ایران و عربستان سعودی به ویژه بر سر مسائلی مانند سوریه، یمن و عراق اختلاف دارند. اجلاس سران کشورهای اسلامی برای نخستین بار فرصت حضور مشترک روحانی و ملک سلمان در یک نشست را به وجود آورده است. اما آیا این موضوع کمکی به کاهش اختلافات طرفین خواهد کرد؟

امکان محکومیت ایران در اجلاس استانبول

موضوعات مهم اجلاس دو روزه‌ی کشورهای اسلامی در استانبول جنگ داخلی یمن، بحران سوریه، تهدید ناشی از گروه‌های جهادگرا و مبارزه با تروریسم، مسئله سرزمین‌های فلسطینی و مناقشه قره‌باغ و آذربایجان اعلام شده است. اما در نخستین روز نشست استانبول موضوع اختلافات شیعه و سنی و به عبارتی "جنگ نیابتی ایران و عربستان" به موضوع اصلی تبدیل شد.

بیشتر بخوانید: اردوغان: باید اختلاف شیعه و سنی را کنار بگذاریم

برخی از رسانه​های ایرانی از جمله "خبرگزاری دانشجویی" بندهای مربوط به محکومیت ایران را منتشر کردند و نوشتند در پیش‌نویس بیانیه سران کشورهای اسلامی از جمله "محکومیت حمله به ساختمان سفارت و کنسولگری عربستان سعودی در ایران"، "محکومیت دخالت​های ایران در امور داخلی بحرین، یمن، سوریه و سومالی" و "محکومیت حمایت ایران از تروریسم" پیشنهاد شده است.

پیش​تر خبرگزاری ایرنا هم گزارش داده بود که محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران در نشست روز سه‌شنبه (۱۲ آوریل/۲۴ فروردین) در استانبول در واکنش به "طرح ۴ بند ضدایرانی و یک بند علیه حزب​الله لبنان در پیش‌نویس اعلامیه اجلاس سران که از سوی عربستان سعودی و با حمایت برخی از هم‌پیمانانش ارائه شده بود" اعتراض کرده است.

خبرگزاری ایرنا همچنین تاکید می​کند: «تصویب بندهای ضد ایرانی و ضد حزب​الله لبنان نشان دهنده سوءاستفاده ابزاری عربستان و برخی کشورهای همسو از سازمان همکاری اسلامی برای اهداف سیاسی مخرب خود می‌باشد.»

اردوغان: باید اختلاف شیعه و سنی را کنار بگذاریم

در نخستین روز نشست استانبول اختلاف شیعه و سنی به عنوان یکی از مهم​ترین چالش‌های جهان اسلام طرح گردید. رئیس جمهور ترکیه در افتتاحیه این اجلاس با اشاره به این موضوع گفت: باید اختلاف شیعه و سنی را کنار بگذاریم.

حسن روحانی رئیس جمهور ایران نیز صریحا اعلام کرد: «عربستان و ایران مشکل یکدیگر نیستند» و «حل‌وفصل اختلافات و سوءتفاهمات (جهان اسلام) صرفاً از مسیر دیپلماتیک و با استفاده از روش‌های مسالمت‌آمیز و انجام مذاکرات میسر است».

ملک سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان نیز تاکید کرد: «بحران سوریه باید بر اساس توافق ژنو ۱ حل شود». پادشاه عربستان گفت که رهبران کشورهای اسلامی باید برای حل بحران​های سوریه، عراق و لیبی تلاش کنند. ملک سلمان اضافه کرد: «بحران یمن نیز باید بر اساس قطعنامه​های شورای امنیت سازمان ملل متحد حل و فصل شود».

"خود اجلاس عامل تفرقه است"

حسین زمانلو کارشناس منطقه از دانشگاه "حاجت تپه" آنکارا در اشاره به اختلافات ایران و عربستان می​گوید: «مسئله ایران و عربستان به لحاظ اینکه هردو کشور مدعی رهبری دنیای اسلام هستند، وارد شرایط بسیار حساسی شده است. ایران به مثابه رهبر جهان تشیع و عربستان نیز به عنوان خواستگاه اسلام، شرایط برجسته شدن تفاوت​های مذهبی را فراهم کرده‌اند.

مسئله اسلام‌هراسی، تروریسم، فلسطین، سوریه و حمایت از گروه​های مختلف مسلح در سطح منطقه و همچنین صف​بندی کشورهای مطرح در مقابل هم در کنار ائتلاف با کشورهای غربی و قدرتمند، نیز از دیگر عواملی است که به نظر می​رسد این گونه نشست‌ها بیش از آن که به حل مسائل کمک کنند، شاید به تنش​ها نیز بیافزایند.»

بیشتر بخوانید: نشست سازمان همکاری اسلامی؛ سوریه، یمن و گروه‌های جهادگرا

آقای زمانلو در ادامه می​افزاید: «خصوصا اتفاقات مختلفی که طی یک سال گذشته در ارتباط با عربستان و ایران روی داد، نزدیکی چندجانبه ترکیه و عربستان به یکدیگر، همچنین فرایند بهبود مناسبات ترکیه و اسرائیل و بهبود روابط بین دو کشور، حل نشدن و پایان نیافتن بحران سوریه و در پی آن آغاز تنش​های جدید در قره‌باغ، همه و همه نشانگر در بر داشتن افق مناسب و روشن برای بهبود روابط و حل مشکلات مشترک کشورهای اسلامی نمی باشد.»

جنگ نیابتی ایران و عربستان

محمد صالح خاتم، تحلیل‌گر مسائل ترکیه که از شهر استانبول اجلاس کشورهای اسلامی را دنبال می​کند به دویچه وله می​گوید: «با توجه به آنکه هیچ یک از طرفین درگیری در سوریه، یمن، عراق و بحرین از مواضع خود کوتاه نمی​آیند، نشست استانبول نتیجه​ای در بر نخواهد داشت. مهم​ترین مسئله مرتبط با این سازمان در ترکیه حضور ملک سلمان است.»

حسن روحانی رئیس جمهور ایران: «عربستان و ایران مشکل یکدیگر نیستند»

حسن روحانی: «عربستان و ایران مشکل یکدیگر نیستند»

صالح خاتم در ادامه تاکید می​کند: «به نظر می​آید ایران به خاطر اتخاذ مواضع ضد ترکی، ترکیه را به لحاظ سیاسی از دست داده و ترکیه اتحاد خود را بیشتر با عربستان نشان داده است. ایران می‌توانست با مواضعی واقع‌بینانه​تر ترکیه را حداقل از همراهی کامل با عربستان باز دارد اما حملات مستقیم لفظی مسئولان دولتی و نیز فرماندهان سپاه که قاعدتا نباید دخالتی در سیاست داشته باشند، باعث شده است که ترکیه به طور کامل با عربستان در زمینه مسائل منطقه به اتفاق نظر برسد.»

این کارشناس همچنین اضافه می​کند: «تمامی موضوعات اجلاس در واقع با جنگ نیابتی ایران و عربستان مرتبط است و غیر از چند کشور مثل عراق و تا حد زیادی لبنان سایر کشورها یا طرفدار عربستان هستند یا اگر در ظاهر موضع بی​طرفی اتخاذ می​کنند طرفدار ایران هم نیستند.»

محمد صالح خاتم، تحلیل‌گر مسائل ترکیه که از شهر استانبول اجلاس کشورهای اسلامی را دنبال می​کند نتیجه می​گیرد که نشست سران کشورهای اسلامی کمکی به رفع اختلافات ایران و عربستان نخواهد کرد.

پایگاه اینترنتی "حریت" نیز نوشته است که حسن روحانی و ملک سلمان سعی کرده​اند که حتا در تشریفات اجباری عکس دسته​جمعی سران کشورهای اسلامی نیز در کنار هم نباشند.

در همین زمینه: