1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

ایران

«خامنه‏ای می‌تواند به‌راحتی احمدی‏نژاد را از عرصه‏ی سیاست حذف کند»

نامه آیت‌الله خامنه‌ای به وزیر اطلاعات اقدامی بی‌سابقه است. آیا این نشانه‌ آغاز حذف احمدی‌نژاد است؟ مهدی مهدوی آزاد، روزنامه‌نگار معتقد است حذف احمدی‌نژاد عملی است اما این‌کار مشکلاتی برای آقای خامنه‌ای ایجاد خواهد کرد.

احمدی‌نژاد در آغاز نخستین دور ریاست جمهوری خود در سال ۲۰۰۵

احمدی‌نژاد در آغاز نخستین دور ریاست جمهوری خود در سال ۲۰۰۵

دویچه‏وله: آقای خامنه‏ای مستقیماً به وزیر اطلاعات نامه نوشته و از او خواسته که قرص و محکم سرجای خودش بماند. معنای چنین نامه‏ای به شکل مستقیم به یک وزیر، برای رییس جمهور، چیست؟

مهدی مهدوی‏آزاد: چنین نامه‏ای، حداقل در دوران صدارت آیت‏الله خامنه‏ای، یعنی در ۲۰ سال اخیر، بی‏سابقه بوده است. هیچ‏گاه آقای خامنه‏ای مستقیماً و به‏صورت رسمی، به یکی از وزرای دولت که رسماً و طبق قانون اساسی، تحت انعقیاد رییس جمهور هستند، چنین نامه‏ای ننوشته بود.

البته آقای خامنه‏ای در دولت آقای هاشمی رفسنجانی و در اواخر دوره‏ی آقای خاتمی، سعی کرد با ارتباط مستقیم با برخی از وزرا، قدرت خود را افزایش بدهد و خواسته‏های خود را بر آن‏ها تحمیل کند. اما چنین نامه‏ای نتیجه و معنایی ندارد جز این‏که آقای خامنه‏ای دارد تلاش می‏کند آقای احمدی‏نژاد را در آستانه‏ی انتخابات مجلس کمی تضعیف کند و وزنه‏ی قدرت را به سمت هواداران خودش، چرب‏تر و سنگین‏تر کند.

هدف تضعیف آقای احمدی‏نژاد است یا کنار گذاشتن او؟

جریان آقای احمدی‏نژاد و اسفندیار رحیم‏مشایی، یک جریان بی‏بن و مایه و یک جریان بی‏پشتوانه و یک جریان من‏درآوردی در عرصه‏ی سیاست ایران است. از نظر تئوریک، حذف آن‏ها کاملاً ممکن است، اما از نظر عملی، چون این جریان به کانون‏های قدرت و مشخصاً تاکید می‏کنم، به کانون‏های ثروت دسترسی کاملی پیدا کرده و برخی از محافل امنیتی را هم با خود همراه کرده است، می‏تواند کارشکنی‏های جد‏ی‏ای در مقابل روندی که آقای خامنه‏ای در پیش رو خواهد داشت، انجام بدهد.

این جدال میان اصول‌گرایان به کجا خواهد کشید؟ آیا نظر برخی تحلیل‏گران که معتقدند آقای خامنه‏ای اگر لازم بداند، آقای احمدی‏نژاد را به‏سادگی می‏تواند کنار بگذارد درست است یا نظر کسانی که معتقدند این هزینه‏ی سنگینی برای آقای خامنه‏ای دارد؟

با شرایط فعلی، آقای خامنه‏ای هنوز این قدرت را دارد که به راحتی آقای احمدی‏نژاد را از عرصه‏ی سیاست حذف کند. اشاره‏ای از آقای خامنه‏ای کافی است تا قوه‏ی قضاییه پرونده‏ی آقای رحیمی، معاون اول ایشان را بازگشایی کند و ایشان را بازداشت کند. اشاره‏ای کافی است تا اسفندیار رحیم‏مشایی بازداشت شود. اشاره‏ای کافی است تا حامیان ولایت فقیه و سپاه و بسیج از آقای احمدی‏نژاد فاصله بگیرند.

همان‏طور که ما می‏بینیم سایت "رجانیوز" که زمانی یکی از جدی‏ترین حامیان آقای احمدی‏نژاد بود و توسط خانم فاطمه‏ رجبی تأسیس شد، الان مطالب انتقادی شدیدی نسبت به رییس جمهور دارد و می‏گوید که چرا ایشان از حرف‏های ولایت تبعیت نمی‏کند.

در این میان، نقش مخالفانی که به عنوان جنبش سبز شناخته شده‏اند، چه خواهد بود؟ بسیاری به نقش کمرنگ هاشمی رفسنجانی و مخالفان سرکوب‌شده اشاره می‌کنند و بر این نظر هستند که آقای احمدی‏نژاد تا زمانی اهمیت داشت که بتواند این نیرو را سرکوب کند و الان دیگر اهمیت‏اش را از دست داده است. ارزیابی شما چیست؟

بعد از حذف آقای هاشمی رفسنجانی از ریاست مجلس خبرگان رهبری، بسیاری از نزدیکان آقای هاشمی، در محافل خصوصی، تاکید می‏کردند که این یک تاکتیک سیاسی از طرف آقای هاشمی بوده، برای این‏که در مرحله‏ی اول فشارها را از روی خودش کم کند و در مرحله‏ی دوم، دشمن مشترکی که هم جناح آقای خامنه‏ای و هم جناح احمدی‏نژاد و رحیم‏مشایی داشتند، یعنی آقای هاشمی را از عرصه کمی دورتر کند تا این دو جناح به خودشان مشغول بشوند.

من تصور می‏کنم، در شرایط فعلی، بازداشت آقایان موسوی و کروبی و انزوای بیشتر آقای هاشمی رفسنجانی، صرف‏نظر از درستی یا نادرستی تحلیل‏هایی که نزدیکان آقای هاشمی ارائه می‏دادند، باعث خواهد شد که جناح اقتدارگرا در داخل خودش دچار اختلافات و تناقضات بسیار شدیدی بشود و این اختلافات و تناقضات در آستانه‏ی انتخابات، به قول آقایان، به فتنه‏ی دیگری منجر بشود. یادتان باشد که آقای مصباح یزدی، هفته‏ی گذشته گفت: «آن چیزی که من به عنوان جریان نفوذی در دولت آقای احمدی‏نژاد می‏بینیم، بزرگ‏ترین خطری است که تاکنون، یعنی در ۱۴۰۰ سال گذشته، اسلام را تهدید کرده است».

اما این نکته را هم نباید فراموش کنیم که آقای احمدی‏نژاد هم در این میان یک بازی دارد و آن هم این است که می‏خواهد خاستگاه اجتماعی خود را تغییر بدهد. یعنی اگر زمانی کسانی به آقای احمدی‏نژاد رأی می‏دادند که وابسته به سپاه، بسیج و حامیان ولایت فقیه بودند، الان با تئوری‏های آقای رحیم‏مشایی، به عنوان مغز متفکر این جریان، آقای احمدی‏نژاد سعی می‏کند خاستگاه اجتماعی خود را به سمت طبقه‏ی متوسط، طبقه‏ی تحصیل‏کرده و طبقه‏ی معترض جامعه، یعنی کسانی که از ایستادن در مقابل آقای خامنه‏ای لذت می‏برند، انتقال بدهد که البته به گمان من، حتماً در این بازی مرموز و موذیانه شکست خواهد خورد.

اگر آقای احمدی‏نژاد شکست بخورد، به نظر شما، ترکیب بعدی بهتر از آن چیزی خواهد بود که الان هست؟

تا زمانی که حاکمیت بلامنازع و اقتدارگرایانه‏ی آقای خامنه‏ای و حامیان‏شان وجود دارد، ما تغییر اساسی‏ای در کاست قدرت و در ساختار حاکمیت مشاهده نخواهیم کرد؛ حتی اگر به قیمت اختلافات خیلی جدی تمام بشود. حتی اگر این اختلافات در ترکیب با نارضایتی‏های اقتصادی مردم، به دور جدیدی از شورش‏ها منتهی بشود، در نهایت، من تصور نمی‏کنم که در شرایط فعلی، ما امید چندانی به تغییرات به نفع جنبش دمکراسی‏خواهی و جنبش سکولار ایران داشته باشیم.

مریم انصاری
تحریریه: مصطفی ملکان

در همین زمینه: