1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

جهان

جهان در سالى كه گذشت. رويدادهاى افغانستان (۱)

برگزارى لويه جرگه در افغانستان را بايد موفقيت بزرگى براى اين كشور جنگ زده به حساب آورد. پايان مجمع اقوام و طوايف افغانستان در ابتداى سال گذشته ميلادي، به تصويب قانون اساسى اين كشور منجر شد و راه را براى انتخابات رياست جمهورى و همچنين انتخابات ِ نمايندگان مجلس باز كرد.

حامد كرزاى، رئيس جمهور منتخب افغانستان در كنار گرهارد شرودر، صدراعظم آلمان

حامد كرزاى، رئيس جمهور منتخب افغانستان در كنار گرهارد شرودر، صدراعظم آلمان

لويه جرگه

قانون اساسى افغانستان كه بعد از بحث هاى فراوان به تصويب رسيد، شامل يك مقدمه و ۱۲ فصل است و هر فصل به موضوعى مى پردازد مثل دولت، رئيس جمهور، حكومت ، شوراى ملى و لويه جرگه.

در قانون اساسى افغانستان موارد اختلاف برانگيز كم نيستند. موضوع هايى از قبيل نقش اسلام، مسئله ى تمركز قدرت در دست رئيس جمهور، مسئله ى گروه هاى قومى و چگونگى تحقق دمكراسى و قبول قوانين جهانى در جامعه ى فقير و مذهبى افغانستان، مى توانند در آينده مشكل آفرين گردند. نام كشور جمهورى اسلامى افغانستان و دين رسمى نيز اسلام تعيين شده و پيروان ساير اديان در اجراى مناسك دينى شان بايد آزاد باشند.

مذهب حنفى بر ساير مذاهب موجود در اين كشور ارجحيت يافته و زبان هاى پشتو و درى به عنوان زبان رسمى كشور شناخته شده اند، و اين در حالى ست كه سرود ملى افغانستان به زبان پشتوست. در قانون اساسى به دفعات قبول دمكراسي، جامعه ى مدنى و رعايت حقوق بشر تكرار شده و بر آزادى شهروندان در امور مختلفى چون آزادى بيان، آزادى تاسيس جمعيت ها و احزاب، آزادى تظاهرات و غيره تاكيد مى شود.

انتخابات رياست جمهوري

تصويب قانون اساسى افغانستان راه را براى اولين انتخابات رياست جمهورى باز كرد واين انتخابات ِ آزاد، سرانجام در نهم اكتبر ِ سال جارى ميلادى انجام شد. ناظران گزارش دادند كه علاقه مردم به شركت در اين راى گيرى بسيار بود.

برگزارى صلح آميز چنين انتخاباتى را بسيارى به هيچ وجه حدس نمى زدند. بسيار بودند كسانى كه نمى توانستند قبول كنند كه در افغانستان، در اين كشور جنگ زده هم مى توان انتخابات صلح آميزى به راه انداخت. بخصوص وقتى حدود دو هفته قبل از شروع انتخابات، فرماندهان آمريكايى مستقر در اين كشور خبر دادند كه ۲۰۰۰ افغانى ِ شورشى، و از جمله اعضاى شبكه تروريستى القاعده، مصمم اند با اقدامات تروريستى، جلوى برگزارى صلح آميز انتخابات را بگيرند، امكان برگزارى صلح آميز ِ انتخابات بعيد به نظر مى رسيد.

به مناسبت عيد فطر، دورنما يا فاكسى به امضاى حميد آقا، سخنگوى طالبان، به دفتر آژانس خبرى افغانستان در اسلام آباد پاكستان مخابره شد كه در آن ملا عمر، رهبر طالبان، از مردم افغانستان خواسته بود تا اين كشور را از زير سلطه آمريكائيان رها سازند. رهبر طالبان كه از سال ۱۹۹۶ ميلادى تا سال ۲۰۰۱ بر افغانستان حكومت كرد، در اين بيانيه گفت، آمريكا مى خواهد فرهنگ اسلامى را زير لواى ِ انتخابات نابود سازد. او ادامه داد كه رژيم كابل عروسكى در دست آمريكاست.

البته در آستانه برگزارى انتخابات رياست جمهورى در افغانستان بخشى از اين تهديدها عملى گشت و در پى بمب گذارى در شهر كابل، دست كم هفت نفر كشته و شمار بسيارى زخمى شدند.

اما به رغم تهديد هاى گوناگون، انتخابات در مجموع مسالمت آميز برگزار شد و اثرى از حملات تروريستى در جريان انتخابات ديده نشد و همان گونه كه انتظار مى رفت، حامد كرزاى به پيروزى رسيد و اولين رئيس جمهور منتخب افغانستان گشت. نتايج راى گيرى مشخص ساخت كه كرزاى، با به دست آوردن بيش از ۵۵ درصد آراء در اين انتخابات پيروز شده است.

اما آنچه بر اين اولين راى گيرى دمكراتيك در افغانستان سايه افكند، سر و صداى بسيارى بود كه در مورد تقلب در انتخابات به پا شد. ۱۵ رقيب انتخاباتى ِ حامد كرزاى چند ساعت پس از شروع راى گيري، طى بيانيه اى اعلام كردند كه در انتخابات تقلب شده و آنها نتيجه اين راى گيرى را به رسميت نمى شناسند آنها نامزدى پست ِ رياست جمهورى را نيز پس گرفتند.

گفته شد، جوهرى كه توسط آن اثر انگشت راى دهندگان ، ثبت مى شد، قابل شستشو بوده و هر كس مى توانسته با شستن انگشت خود به مركز راى گيرى ديگرى رفته و بار ديگر راى بدهد.

يونس قانونى، قويترين رقيب انتخاباتى حامد كرزى، كه در گذشته وزير آموزش و پرورش افغانستان بود، وهمچنين نامزدهاى انتخاباتى ديگر شكايت كردند كه صندوق هاى راى گيرى پس از پايان رسمى انتخابات با راى هايى اضافى به سود كرزاى پر شده اند.

بسيارى پرسيدند، چرا اثر انگشت بايد معيار راى گيرى در كشورى باشد و جواب شنيدند، در كشورى كه نيمى از مردان و ۸۰ درصد زنان آن بيسوادند، راه حل ديگرى براى انتخاب، به غير از اين شيوه قابل تصور نيست.

به رغم اشكالات متعدد، انتخابات رياست جمهورى در افغانستان را بايد موفقيت بزرگى براى مردم و روند دمكراتيك ِ اين كشور ناميد. دومين مرحله دمكراتيزه شدن افغانستان اما برگزارى انتخابات مجلس نمايندگان اين كشور است كه قرار بود به همراه انتخابات اول برگزار شود ولى به دلايل مختلفى انجام نشد و حال قرار است در ماه آوريل سال آينده انجام گيرد و در آن ۲۵۰ نماينده مجلس، به همراه تعداد بيشترى نماينده براى شوراهاى محلى انتخاب شوند. تا آن زمان، همه ى قدرت در دست رئيس جمهور انتخابى افغانستان خواهد بود و اوست كه بايد در بيشتر زمينه ها تصميم گيرى كند.

گرچه نشست هاى لويه جرگه، كنفرانس ها و انتخابات مختلف در افغانستان موقعيت زنان را در اين كشور تغيير داده و حقوق بيشترى را به نسبت گذشته براى آنها در نظر گرفته است، اما بايد گفت كه اين حقوق بيشتر بر كاغذ آمده اند و اجرا نمى شوند.

زنان

هنوز زنان افغانستان به شدت در چنگال سنت و قوانين عقب مانده اسيرند. آنها اگرچه اكنون اجازه دارند بار ديگر در مدارس و دانشگاهها تحصيل كنند و قرار است قوانين فراوانى از حقوق آنان حمايت كنند، اما افكار بنيادگرايانه و مردسالار، تاثيرعميقى در جامعه دارند و واقعيت اين است كه امكان پيشرفت و پويايى در خانواده و اجتماع به آنها داده نمى شود.

زنان و دختران به هنگام درگيرى هاى مسلحانه مجبورند، بيشترين فشارها را تحمل كنند. مسئوليت كودكان، بيماران و افراد مسن را عملا دختران و زنان به دوش مى كشند و با وجود ممنوعيت رسمى ِ ازدواج هاى اجبارى ِ دختران جوان، هنوز هم اين سنت رايج است. هنوز هم زنان افغانستان به خاطر به اصطلاح "بى عفتى" يا "جرائم اخلاقى" به زندان فرستاده مى شوند. كافى ست كه كمى حجاب شان را رعايت نكنند و يا نگاهى گذرا به مردى بيفكنند، تا دستگير شوند و به زندان بيفتند.

حتى شايعاتى وجود دارند كه خودفروشى زنان و خريد و فروش آنها، همانند نمونه هاى ِ ديده شده در كوزوو و بوسنى هرزگوين، از طريق سپاه بين المللى پاسدار صلح ِ سازمان ملل متحد در افغانستان، تقويت مى شوند.

  • تاریخ 29.12.2004
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A7Wi
  • تاریخ 29.12.2004
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A7Wi