1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

جامعه

برده‌دارى و مبارزه با آن در برزيل

روز سه شنبه ۲۳ اوت (اول شهريور ماه) ”روز جهانى به يادآورى برده‌دارى و لغو آن“ بود. يكى از هدفهاى مهم در اين روز آگاه كردن افكار عمومى است از وجود گونه‌هاى مختلف برده‌دارى در جهان امروز. هنوز هم در نقاطى از اين كره خاكى در شكلهاى آشكار يا پنهان برده‌دارى وجود دارد. هدف برداشتن پرده از انواع برده‌دارى است تا بتوان به مقابله با نقض حقوق بشرى بردگان پرداخت‌. نمونه‌اى از برده‌دارى مدرن را در كشور برزيل مى‌يابيم.

default

نيمه شب بيست و دوم ماه اوت سال ۱۷۹۱ در سانتو دومينگو، كه امروز هاييتى و جمهورى دومينيكن نام دارد، شورشى به پا شد كه نقشى مهم در از ميان بردن تجارت برده داشت كه ساليان دراز ميان قاره‌ها در جريان بود. سازمان يونسكو، نهاد فرهنگى وابسته به سازمان ملل متحد، وزيران فرهنگ همه كشورهاى عضو سازمان ملل را فرا خوانده است كه هر سال در روز ۲۳ اوت با يارى هنرمندان و روشنفكران كشور خود برنامه‌ها و جلسه‌هايى روشنگرانه براى مردم ترتيب دهند و از كسانى ياد كنند كه در طول قرنها قربانى برده‌دارى شدند.

اما هنوز هم بسيارى از انسانها در سراسر جهان قربانى پديده زشت و غيرانسانى برده‌دارى هستند. از جمله در برزيل.

در برزيل كار بردگان را از سال ۱۸۸۸ به طور رسمى ممنوع كرده‌اند. و با وجود اين هنوز هم هزاران انسان بى‌پناه هستند كه زندگى و نيروى كارشان را در باغها و كشتزارها، در معدنهاى ذغال سنگ و كارخانجات نساجى و فولادسازى و در خانه‌هايى كه در آن به عنوان خدمتكار مشغول‌اند، بيرحمانه غارت مى‌كنند. قربانيان اغلب به دليل سطح پايين تحصيلات خود، اقامت غيرقانونى در برزيل، رنگ پوست يا سن‌شان امكان يافتن كارى عادى را ندارند. در اين باره كه چه تعداد انسان در وضعيت بردگى در برزيل به سر مى‌برند آمار دقيقى وجود ندارد. برآورد مى‌كنند كه ۲۵ هزار تا ۲۰۰ هزار برده در اين كشور زندگى مى‌كنند.

اكثريت بردگان در برزيل از ايالتهاى فقيرنشين شمال شرقى اين كشور، مارنيائو و پيائويى، مى‌آيند. اينان كشاورزان تهى دستى هستند كه صاحب قطعه زمينى‌اند، اما وسيله‌ كافى در اختيار ندارند تا بتوانند زمين خود را كشت كنند و از محصول آن بهره ببرند. براى همين است كه در بسيارى موارد به سادگى فريب قول و قرارهايى را مى‌خورند كه قاچاقچيان انسان به آنها مى‌دهند. به آنها مى‌گويند كه مى‌توانند در مزارع و كارخانجات كار كنند و در ازاى آن پول خوبى به دست بياورند. از اين روى مرز ميان كار به عنوان برده و كار به عنوان مزدبر روشن نيست. در اين باره پرلى سيپريانو فعال حقوق بشر در برزيل مى‌گويد:

”ما بسيار به اين مسأله توجه مى‌كنيم كه تفاوت قائل بشويم بين كار به عنوان برده و كار در مناسبات شغلى غيرمجاز. اين موضوع كه كسى حداقل دستمزد را مى‌گيرد، دستمزدى كه بسيار پايين است، هنوز به معناى آن نيست كه به عنوان برده كار مى‌كند. اين هم كه اين فرد سرپناه و خانه درستى ندارد، هنوز به اين معنا نيست كه برده است. بنابراين ما بايد بسيار مواظب باشيم تا بتوانيم به درستى فرق بگذاريم بين برده‌دارى و مناسبات شغلى‌اى كه پذيرفتنى نيستند.“

به راستى ”بردگان“ – يا مزدبرانى كه حداقل دستمزد را مى‌گيرند در وضعيتى غيرانسانى به سر مى‌برند. به آنها يا مزدى نمى‌دهند يا اگر هم بدهند، بسيار ناچيز است. به جاى آن مجبورشان مى‌كنند كه براى پرداخت ”قروضى“ كه به آنها نسبت مى‌دهند، كار كنند، قروضى كه مى‌گويند به خاطر سفرشان به آن منطقه يا اقامتشان در آنجا به بار آورده‌اند. اكثريت مزارع و كارخانجاتى كه اين بردگان يا مزدبران در آن مشغول‌اند، در مناطق دورافتاده واقع شده‌اند: جمعيت زيادى در اين نقاط زندگى نمى‌كنند، خيابان و راه شوسه نيز در اين مناطق بسيار كم است. دولت كنترلى بر اين نواحى ندارد. در اكثر موارد كيلومترها ميان اين مزارع و شهرى ديگر فاصله است و اين باعث مى‌شود كه كارگران نتوانند دست به فرار بزنند.

افزون بر اين، اغلب امكان كار و نحوه زندگى ديگرى براى اين كارگران وجود ندارد. به گفته پرلى سيپريانو مواردى بوده است كه ماموران پليس برزيل يك نفر را براى پنج بار يا حتى بيشتر از دست قاچاقچيان انسان آزاد كرده‌اند، اما ”يكى از كارگران مى‌گفت كه با وجود همه فشار و ناراحتى‌ها اينجا بسيار بهتر از آنجايى بود كه من از آن مى‌آيم.“

ماموران پليس و بازرسان وزارت كار به هنگام كار و تحقيقات خود، به ويژه در منطقه آمازون، به زنان و مردان كارگرى برمى‌خورند كه همچون برده با آنها رفتار مى‌كنند و از كمترين حقوق انسانى محروم‌اند. ماموران پليس و بازرسان وزارت كار برزيل در سال ۲۰۰۴ ميلادى توانستند بيش از ۲۰۰۰ نفر و در سال جارى ميلادى ۲۰۰۵ تا كنون ۵۵۰ نفر را از بند سوداگران انسان نجات دهند. وظيفه‌اى كه بازرسان بر عهده دارند وظيفه بى‌خطرى نيست. برعكس، سال گذشته چند تن از بازرسان را به قتل رساندند. برده‌داران كه باندهاى خشن جنايتكار و گاه حتى ارتش خصوصى كوچكى را در اختيار دارند، رحم نمى‌شناسند.

دولت برزيل كه در رأس آن رييس جمهور لولا دا سيلوا قرار گرفته است، مى‌خواهد اين طرح را متحقق كند كه تا پايان سال ۲۰۰۶ برده‌دارى را در برزيل از ميان ببرند. اما مبارزه‌اى كه دولت لولا دا سيلوا در پى شركت در آن است، مبارزه راحتى نيست. دستگاه دادگسترى برزيل در بسيارى مواقع مجازات سنگينى براى برده‌داران تعيين نمى‌كند، اگر چه قوانين برزيل چنين مجازاتهايى را در نظر گرفته‌اند. نكته ديگر اين است كه كارمندان بسيارى هستند كه با دريافت رشوه چشم بر آنچه ميان برده‌داران و بردگان مى‌گذرد، مى‌بندند. افزون بر اين، به اندازه كافى ابزار لازم در اختيار كسانى كه در صدد مقابله با برده‌دارى هستند، نمى‌گذارند.

با اين همه به تدريج بر شمار قاضيانى افزوده مى‌شود كه از امكان مجازات شديدتر برده‌داران استفاده مى‌كنند: براى نمونه زمينداران را محكوم مى‌كنند به اينكه با پرداخت پول جبران خسارتى را بكنند كه بر كارگران وارد آورده‌اند. در برخى موارد هم حكم جلب و دستگيرى آنها را صادر مى‌كنند. همچنين موفقيتهايى در رابطه با اقداماتى به دست آمده كه انجام داده‌اند تا حدود ۵۰۰ هزار كودكى را كه مشغول انجام كار بدنى سنگين هستند، بتوانند از عرصه كار خارج كنند و به جاى آن به آنها امكان تحصيل در مدرسه بدهند.

سيپريانو در اين باره مى‌گويد: ”مشخصه‌هاى برده‌دارى و كار كودكان با هم فرق دارند. در بسيارى موارد مى‌بينيم كه اين خود مادران يا پدران هستند كه فرزندان‌شان را به جاى اينكه به مدرسه بفرستند، براى كار كردن در جايى مى‌گذارند. بعضى از اين كودكان به كارهاى بدنى بسيار سختى مشغول‌اند. براى نمونه گروهى از آنها در كارخانه توليد ذغال سنگ در ايالت اسپيريتو سانتو كار مى‌كنند. ما عده بسيار زيادى از كودكان را در اين كارخانه ديديم.“

هم اكنون دولت برزيل به خانواده‌هايى كه فرزندانشان را به جاى كار كردن به مدرسه مى‌فرستند، كمك مالى مى‌كند. احتمالا دولت برزيل با اقداماتى كه انجام مى‌دهد قادر خواهد بود كه در چند سال آينده تا حد زيادى از شمار بردگان در اين كشور بكاهد. اما در اين سرزمين وسيع كه مساحت آن ۲۴ برابر مساحت كشور آلمان است، تنها حدود ۳۵ ميليون نفر هستند كه از سطح رفاهى‌اى قابل مقايسه با سطح رفاهى مردم اروپاى غربى برخوردارند. و كل جمعيت برزيل بالغ است بر ۱۸۵ ميليون نفر.

  • تاریخ 25.08.2005
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A60P
  • تاریخ 25.08.2005
  • چاپ چاپ مطلب
  • لینک کوتاه شده http://p.dw.com/p/A60P