1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

سیاست

آیا مجلس ایران فراکسیون قومی و مذهبی خواهد داشت؟

وزیر کشور ایران احتمال تشکیل سه فراکسیون در مجلس را داده است. آیا نمایندگان اقلیت​های قومی و دینی هم موفق خواهند شد فراکسیونی تشکیل دهند؟ دو نماینده سابق مجلس و دو کارشناس درا ین​باره با دویچه وله صحبت کردند.

عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور اعلام کرد که احتمالاً در مجلس ایران سه فراکسیون "اصول‌گرا، اصلاح‌طلب و اعتدال‌گرا" فعالیت خواهند کرد که هر یک ۳۰ تا ۳۵ درصد کرسی‌ها را در اختیار دارند.

مقامات از فراکسیون​های قومی-مذهبی و یا دینی مجلس سخنی به میان نمی​آورند. به گفته نمایندگان اقلیت​ها ولی در دوره​های پیشین مجلس چنین فراکسیون​هایی شکل گرفته و فعالیت کرده​اند.

بیشتر بخوانید: وزیر کشور: مجلس دهم سه فراکسیونی می‌شود

در مجلس ایران رسما ۵ نماینده دینی از کلیمیان، زرتشتیان و ارامنه وارد مجلس می​شوند. تعداد نمایندگان قومی و مذهبی در مجلس ایران ولی رسما مشخص نیست. بر اساس آمار وزارت کشور از استان​های "قومیت نشین" کشور از جمله آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، زنجان، اردبیل، قزوین، کردستان، کرمانشاه، خوزستان، سیستان و بلوچستان، گلستان و برخی دیگر از استان​ها بیش از ۹۰ نماینده وارد مجلس شده​اند.

با توجه به این رقم آیا اقلیت​ها در مجلس دهم موفق خواهند شد فراکسیون خود را تشکیل دهند؟ ۳ جناحی که وزیر کشور اعلام کرده در قبال مسائل اقلیت​های قومی و دینی- مذهبی چه سیاستی را اتخاذ خواهند کرد؟

• به کانال تلگرام دویچه وله فارسی بپیوندید!

در مناطق قومی بیشترین آرا به طرفداران دولت و اصلاح‌طلبان داده شد

در مناطق قومی بیشترین آرا به طرفداران دولت و اصلاح‌طلبان داده شد

ترکیب نمایندگان در مناطق قومی

خبرگزاری ایسنا (۱۱ اسفند ۱۳۹۴) با ارائه آماری از نتایج انتخابات ۳۱ استان​کشور گزارش می​دهد که ۷۰ درصد از ترکیب مجلس نهم تغییر کرده و نمایندگان جدیدی به مجلس دهم راه یافته​اند.

با بررسی دقیق​تر این آمار می​توان پی برد که اغلب نمایندگان جدید از استان​های "قومیت​نشین" کشور بوده​اند. برای مثال از ۱۹ نماینده فعلی آذربایجان شرقی فقط یک نفر موفق شده است وارد مجلس دهم شود.

ایسنا می​نویسد تکلیف ٢٢۱ کرسی مجلس در این مقطع تعیین شده و تکلیف ۶۹ کرسی دیگر به حدود یک ماه آینده یعنی نیمه دوم فروردین ۹۵ موکول شده است. با استناد بر همین آمار بیش از نیمی از کرسی​های باقی مانده در مرحله دوم از مناطق قومی تعیین خواهند شد.

رای پیروان اهل سنت به اصلاح‌طلبان

دکتر جلال جلالی‌زاده، نماینده سنندج در دوره ششم مجلس شورای ‌اسلامی یکی از بانیان تاسیس "مجمع نمایندگان اهل سنت و کرد" در مجلس ایران بود. وی درباره تاسیس فراکسیون قومی-مذهبی در مجلس توضیح می‌دهد که برای نخستین بار در مجلس ایران یک فراکسیون قومی–مذهبی تشکیل شد که در پیگیری مطالبات اقلیت ها فعال عمل کرد.

بیشتر بخوانید: اقلیت‌های دینی و مذهبی درباره انتخابات چه می‌گویند؟

این نماینده سابق مجلس تاکید می​کند: «بعد از دوره ششم تشکیل چنین فراکسیونی امکان​پذیر نبوده است. چونکه تاسیس فراکسیون​های قومی ومذهبی در مجلس سبب حساسیت شورای نگهبان شده و بسیاری از اعضای این فراکسیون رد صلاحیت شده​اند.» به رغم این مشکلات آقای جلالی​زاده تاسیس فراکسیون "مجمع نمایندگان اهل سنت و کرد" را تجربه خوبی می​داند.

امکان تشکیل فراکسیون اقلیت​ها در مجلس

مهری جعفری، وكیل پایه یک دادگستری که با مسائل قومیت​ها آشناست می​گوید، اهداف و طرح‌های قانونی فراکسیون​های مجلس شورای اسلامی ایران دارای پشتوانه احزاب مردمی نیستند.

هرچند بر اساس اصل ۲۶ قانون اساسی فعالیت احزاب، جمعیت​ها به طور مشروط آزاد است، اما این در اصل در چهارچوب ساختار سیاسی و حکومتی جمهوری اسلامی به جای احزاب واقعی، جناح​ها نشسته​اند که فاقد مکانیسم​های عضوگیری​های منسجم از بدنه جامعه هستند.

در چنین شرایطی، فراکسیون​های پارلمانی که از دل جناح​های حکومتی شکل می​گیرند نظیر "رهروان ولایت" با ۱۷۰عضو در مجلس نهم تا فراکسیون انقلاب اسلامی نقش بسیار تعیین​کننده​تری در تصویب قوانین خواهند داشت.

جعفری در رابطه با امکان تشکیل فراکسیون اقلیت​ها در مجلس چنین توضیح می​دهد: «پرسش اصلی این است که آیا طرح و ایده​های نمایندگان مجلس که اغلب متعلق به این جناح​های سیاسی غیرحزبی هستند، می​تواند آنها را به شکل یک فراکسیون دور هم جمع کند که مثلا در مواردی همانند حمایت از تدریس زبان مادری در مدرسه​های کشور فعالیت موثری در مجلس به انجام برسانند؟ و آیا آنها می​توانند با تلاش و فعالیت مستمر و منسجم، نمایندگان دیگر را به تصویب قوانینی در همین راستا برانگیزند؟»

وی می‌افزاید: «من در این جا پاسخ خیلی روشنی به این پرسش نمی​بینم؛ اما فکر می​کنم زمانی که ساختار منسجمی برای طرح و برنامه​ریزی​های حزبی وجود نداشته باشد، حتی اگر چنین فراکسیونی هم شکل بگیرد به دلیل ساختار شکننده جناح​های سیاسی حکومتی، در دوام فعالیت آنها و موثر بودن فعالیت آنها جای شک وجود خواهد داشت؟»

دکتر کوروش نیکنام نماینده سابق زرتشتیان

دکتر کوروش نیکنام نماینده سابق زرتشتیان

فراکسیون اقلیت دینی بود ولی فعالیت سیاسی نداشت

به گفته دکتر کوروش نیکنام نماینده سابق زرتشتیان، اقلیت​های دینی در مجلس ایران عملا به عنوان یک فراکسیون حضور داشته​اند، ولی فعالیت سیاسی نمی​کردند. این نماینده دوره ششم و هفتم مجلس اضافه می​کند که درخواست​ اهل سنت با اقلیت​های دینی متفاوت هست و امکان تشکیل یک فراکسیون مشترک وجود ندارد و چنین فراکسیونی تا کنون تشکیل نشده است.

اما این نماینده سابق زرتشتیان خاطرنشان می​کند: «ما خواسته​های‌مان را به صورت کتبی امضا می​کردیم و به مجلس می​دادیم. زرتشتیان، کلیمیان و مسیحیان مشکل مشترکی دارند. همه ما امضا می​کردیم که ماده ۸۸۱ )قانون مربوط به ارث بین مسلمانان و غیرمسلمانان) و لایحه قصاص به نفع ما نیست و باید لغو شوند، استخدام در ارتش و آموزش و پرورش برای پیروان این ادیان باید آزاد باشد. موضوع احداث کلیسا، کنیسه و دیگر عبادت‌گاه​ها هم جزو درد مشترک اقلیت​های دینی بوده است.»

تعداد نمایندگان اقلیت​های قومی و مذهبی، دینی

کاوه قریشی، روزنامه​نگار کرد در رابطه با تعداد نمایندگان مناطق تحت سکونت اقلیت‌ها می​گوید که نمی‌توان آمار قطعی ارائه داد. چنین آماری به دلایل امنیتی هرگز منتشر نمی‌شوند. اما با توجه به تعداد نمایندگان هر استان می‌توان حدس زد که در هر دوره دست‌کم ۸۰ نماینده از این مناطق وارد مجلس می‌شوند.

اما آیا دغدغه همه این نمایندگان یکسان است و به الویت مطالبات قومی و مذهبی می‌اندیشند؟

اقلیت‌های دینی در مجلس ایران ۵ نماینده دارند

اقلیت‌های دینی در مجلس ایران ۵ نماینده دارند

به گفته قریشی رفتار نمایندگان این مناطق به ویژه از مجلس ششم به این طرف عکس این موضوع را نشان می‌دهد. بیشتر آنها خارج از فهرست‌های اصلی هستند و به صورت مستقل وارد مجلس شده‌اند. در کارزار انتخاباتی نیز به صورت گروهی و با چنین مطالبه‌ای وارد عرصه رقابت‌ها نشدند. اما از آنجا که رفتار سیاسی آنها تابع قدرت حاکم است ممکن است در جریان ورود به مجلس آرایش جدیدی به خود بگیرند و بخواهند دست به تشکیل چنین فراکسیونی بزنند.

آقای قریشی ادامه می​دهد: «اما چنانچه از تجربه مجلس ششم پیداست، ‌نگاه حاکم در مجلس، که آن‌زمان حتی مجلسی اصلاح‌طلب بود، تنها در مرزهای محدودی اجازه فعالیت‌های قومی و مذهبی را خواهد داد. وانگهی دولت، چنانچه دستیاری هم به این منظور منصوب کرده مدعی است که خود به نیابت از مردم این مطالبات را پیگیری خواهد کرد.»

بیشتر بخوانید: مشارکت کردها و ترکمن‌ها در انتخابات چگونه خواهد بود؟

در شرایط دمکراتیک اما تعدادی بیشتر از ۹۰ نماینده، یعنی حدود یک سوم کل نمایندگان، می‌توانست به یکی از فراکسیون‌های قدرتمند و چه بسا قدرتمندترین فراکسیون مجلس تبدیل شود. چنین فرایندی ولی به گفته آقای قریشی برای این دوره دور از ذهن است.

در همین زمینه: