1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Περιβάλλον & Επιστήμη

Tα μαλλιά δεν αρκούν ως απόδειξη

Το FBI παραδέχτηκε δημοσίως ότι τα τελευταία 30 χρόνια έχουν γίνει σοβαρά λάθη σε ιατροδικαστικά πορίσματα που βασίσθηκαν στην ανάλυση μαλλιών. Περίπου 2500 φάκελοι αναμένεται να ανοίξουν και πάλι.

Το Ομοσπονδιακό Γραφείο Ερευνών (FBI) από κοινού με το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ προχώρησε τη Δευτέρα σε μια άνευ προηγουμένου παραδοχή στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με την ανακοίνωσή της, η αμερικανική υπηρεσία εξιχνίασης εγκλημάτων παραδέχεται ότι σε εκατοντάδες υποθέσεων που κατέληξαν στα ομοσπονδιακά εγκληματολογικά εργαστήρια μέσα στα τελευταία 30 χρόνια ενδέχεται να έχουν γίνει σοβαρά λάθη και παραλείψεις ως προς την ανάλυση και αξιολόγηση των ιατροδικαστικών αναλύσεων.

Ειδικότερα στο στόχαστρο μπαίνουν χιλιάδες μικροσκοπικές αναλύσεις μαλλιών, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις έχουν οδηγήσει σε ταυτοποίηση των δραστών και τελικά σε καταδικαστικές αποφάσεις.Οι αριθμοί που δίνονται στο φως προκαλούν σοκ. Σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές πάνω από 2500 υποθέσεις που έλαβαν χώρα πριν το 2000 και οδήγησαν σε καταδίκη των κατηγορούμενων βάσει αναλύσεων μαλλιών, αναμένεται να ανοίξουν και πάλι. Κι αυτό εξαιτίας φόβων για πλημμέλειες στις εργαστηριακές αναλύσεις, οι οποίες με τη σειρά τους οδήγησαν στην εξαγωγή λάθος συμπερασμάτων. Πολλές κατηγορίες μάλιστα στοιχειοθετήθηκαν εξ ολοκλήρου στη βάση αντίστοιχων εργαστηριακών πορισμάτων.

Στο «μικροσκόπιο» και περιπτώσεις θανατικής ποινής

Tα μαλλιά δεν στοιχειοθετούν κατ´ ανάγκη ενοχή

Tα μαλλιά δεν στοιχειοθετούν κατ´ ανάγκη ενοχή

Ήδη από τον περασμένο μήνα έχει ξεκινήσει η διαδικασία επανελέγχων πολλών υποθέσεων που ήγειραν σχετικές αμφιβολίες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι σε σύνολο 258 περιπτώσεων, περίπου το 95% περιελάμβανε λανθασμένα αποτελέσματα ειδικών. Στο μεταξύ σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα αναμένεται να ανοίξουν ακόμη και φάκελοι περιπτώσεων ανθρωποκτονιών που οδήγησαν ακόμη και σε θανατικές ποινές. Σύμφωνα με τη Γενική Εισαγγελία των ΗΠΑ ελλιπή ή λανθασμένα ιατροδικαστικά πορίσματα φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν σε τουλάχιστον 60 περιπτώσεις θανατικής ποινής, ενώ σε τρεις από αυτές οι κατηγορούμενοι ήδη έχουν θανατωθεί.

Στο μεταξύ οι ειδικοί εμφανίζονται καθησυχαστικοί. Το γεγονός ότι το FBI χρησιμοποιεί τις πλέον σύγχρονες μεθόδους εγκληματολογικών ερευνών στα εργαστήρια του δεν συνεπάγεται τον αποκλεισμό λαθών. Ο Ίτθιελ Νρορ νευρολόγος στο University College του Λονδίνου και ειδικός σε θέματα δικαστικής ψυχολογίας εκτιμά ότι είναι λάθος να θεωρείται η μικροσκοπική ανάλυση των μαλλιών ως μη έγκυρη μέθοδος, μιας και όλοι οι τρόποι ανάλυσης γενετικού υλικού ενέχουν αντίστοιχους κινδύνους.

O ρόλος του ανθρώπινου παράγοντα στην απόδειξη της ενοχής

Ο Ίτιελ Ντρορ, νευρολόγος και ειδικός σε θέματα δικαστικής ψυχολογίας

Ο Ίτιελ Ντρορ, νευρολόγος και ειδικός σε θέματα δικαστικής ψυχολογίας

«Όλες οι μέθοδοι εργαστηριακής ανάλυσης ενέχουν το υποκειμενικό στοιχείο. Κι ακριβώς επειδή έχουν αυτό το στοιχείο της ερμηνείας, δεν μπορούν θα θεωρηθούν αντικειμενικές. Ο ανθρώπινος παράγοντας καθορίζει τελικά τη δικαστική απόφαση», εκτιμά ο Νρορ. Όπως υπογραμμίζει ο ειδικός περιθώρια λάθους υπάρχουν αντιστοίχως και στην εξέταση του DNA, των δαχτυλικών αποτυπωμάτων και του γραφικού χαρακτήρα. Κατά πόσο μπορεί κάποιος να στηριχθεί σε αυτά τα ευρήματα για τη στοιχειοθέτηση ενός εγκλήματος εξαρτάται από την πολυπλοκότητα της κάθε περίπτωσης. «Στις πιο πολύπλοκες περιπτώσεις το στοιχείο της υποκειμενικής εκτίμησης και της ερμηνείας είναι εντονότερο και παίζει καθοριστικό ρόλο στην απόφαση», εκτιμά ο Ντρορ.

Όταν, λοιπόν, η απόδειξη της ενοχής δεν είναι ζήτημα «άσπρου ή μαύρου», το βάρος πέφτει στο συλλογισμό και στην αιτιολογία του δικαστή. Παράλληλα ο Ντρορ υπογραμμίζει ότι πολλές από τις λάθος εργαστηριακές αναλύσεις γίνονται «χωρίς πρόθεση» των ειδικών. Σε κάθε περίπτωση πάντως ο χαρακτηρισμός ενός εργαστηριακού αποτελέσματος ως στοιχείου ενοχής πρέπει να γίνεται με τεράστια επιμέλεια, ενώ τελικά ακόμη και στις πλέον προφανείς καταστάσεις, σύμφωνα με τον Ντρορ, υπάρχει πάντα περιθώριο λάθους.

Gabruel Borrud / Δήμητρα Κυρανούδη (Ape, SZ)