1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Κοινωνία & Πολιτισμός

Υπήρξε ποτέ τουρκικός "απελευθερωτικός πόλεμος κατά των Ελλήνων;"

Η Τουρκία τιμώμενη χώρα φέτος στη Μπιενάλε της Βόννης, αλλά και στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Φραγκφούρτης. Εκτός από τα πολιτιστικά της αγαθά κομίζει και μια διαφορετική ιστορική εμπειρία, διαφορετική από την ελληνική.

default

Όταν οι υπεύθυνοι ετοίμαζαν την εισαγωγή του ενιαύσιου θεσμού της τιμώμενης χώρας στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Θεσσαλονίκης, είχε προταθεί να τιμηθεί πρώτη η Τουρκία. Η ιδέα θεωρήθηκε από πολλούς εθνικά ασεβής και απορρίφθηκε, πρώτη τιμώμενη χώρα ήταν τελικά φέτος η Γαλλία. Βήμα σε ένα πεπολιτισμένο έθνος της Δύσεως, μια επιλογή υπεράνω πάσης υποψίας. Αλλά η αναχαίτιση των Τούρκων στη Θεσσαλονίκη δεν εμπόδισε τους οργανωτές της πολύ μεγαλύτερης και πολύ πιο διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου της Φραγκφούρτης να καλέσουν φέτος το φθινόπωρο την Τουρκία ως τιμώμενη χώρα, το ίδιο είχαν πράξει, να υπενθυμίσουμε, το 2001 με την Ελλάδα.

Χιλιετής πορεία προς τη Δύση

Βήμα λοιπόν σε ένα άλλο έθνος που οδεύει από την Ανατολή προς τη Δύση. Το πράττει δε επίμονα από το 1299, οπότε ιδρύθηκε στην Κεντρική Ασία η Οθωμανική Αυτοκρατορία, μέχρι σήμερα, οπότε η Άγκυρα διεξάγει ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ. «Μια χιλιετής πορεία από την Ανατολή προς τη Δύση» ήταν και ο τίτλος της εναρκτήριας ομιλίας ενός σημαντικού Τούρκου διανοουμένου αυτή την εβδομάδα εδώ στη Βόννη, οπότε ξεκίνησε η τοπική πολιτιστική Μπιενάλε, αφιερωμένη φέτος στον Βόσπορο και την Τουρκία, σαν προανάκρουσμα της μεγάλης φαντασμαγορίας στη Φραγκφούρτη. Ο Τούρκος διανοούμενος είναι ο συνθέτης και τραγουδοποιός, σκηνοθέτης και συγγραφέας, εργάτης της ελληνοτουρκικής προσέγγισης και φίλος του Μίκη Θεοδωράκη, Zülfü Livaneli. Η ομιλία του ήταν ένα είδος οδοιπορικού των Τούρκων από την Ασία στην Ευρώπη ανά τους αιώνες.

Ποιος απελευθερώθηκε από ποιον;

Εμείς σκαλώνουμε σε μια φράση του: «Το τουρκικό εθνικό κίνημα υπό τον Κεμάλ Ατατούρκ ανδρώθηκε κυρίως κατά τη διάρκεια του απελευθερωτικού πολέμου κατά των Ελλήνων.» Τι είναι πάλι τούτο; Εμείς είμαστε διαποτισμένοι ήδη στο σχολείο με την πεποίθηση ότι οι Τούρκοι ήταν ανέκαθεν κατακτητές και υποδουλωτές αθώων εθνών. Ναι, εμείς απελευθερωθήκαμε απ’ αυτούς, αλλά κι αυτοί από μας; Και όμως: αυτό που εμείς αποκαλούμε ελληνοτουρκικό πόλεμο και μικρασιατική καταστροφή, οι Τούρκοι το λένε απελευθερωτικό πόλεμο κατά των Ελλήνων, επειδή ήταν οι Έλληνες μετά τον 1ο Παγκόσμιο Πόλεμο που με παρότρυνση των νικητριών δυνάμεων κατέλαβαν τα μικρασιατικά παράλια, αλλά προχώρησαν και εκτός σχεδίου, πολύ βαθύτερα, οπότε βέβαια οι Τούρκοι μιλούν στη συνέχεια για απελευθέρωσή τους από τους Έλληνες κατακτητές.

Γιατί όχι κοινά σχολικά εγχειρίδια;

Τι κάνουμε εν έτει 2008; Μήπως ήρθε η ώρα να φερθούμε όπως άλλα πεπολιτισμένα έθνη της Δύσεως, όπως έκαναν η Γαλλία και η Γερμανία που συνέστησαν κοινές επιτροπές και συνέταξαν κοινά ιστορικά σχολικά εγχειρίδια; Μήπως ήρθε η ώρα για μια κοινή ματιά στην ιστορία, η ώρα να διαπαιδαγωγήσουμε εαυτούς και αλλήλους όχι με το εθνικά αρεστό, αλλά με το εθνικά αληθές που είναι τελικά και το μόνο εθνικά ωφέλιμο;