1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Evropa

Zbog čega Rumunija blokira Srbiju?

Rumunija je na susretu ministara vanjskih poslova EU u Briselu blokirala priznavanje kandidature Srbije za pristup Evropskoj uniji. Bukurešt traži od Beograda da prizna rumunsku manjinu u Srbiji.

default

Zastava Srbije i Evropske unije

Blokada Rumunije došla je sasvim neočekivano. Još u novembru prošle godine, rumunski predsjednik Trajan Basesku, prilikom posjete Beogradu, obećao je svom kolegi Borisu Tadiću da će Bukurešt bezuslovno podržati ulazak Srbije u EU. 

Rumänien Land und Leute Präsident Traian Basescu und Boris Tadic

Predsjednik Rumunije Trajan Basesku (lijevo) i Srbije Boris Tadić

Rumunija je već više puta signalizirala svoju podršku i to neovisno od napretka dijaloga između Beograda i Prištine. I više od toga, Rumunija je jedna od pet članica EU, zajedno sa Španijom, Slovačkom, Grčkom i Kiprom, koja nije priznala Kosovo kao državu.

Međutim, pitanje rumunske manjine u Srbiji već duže je na dnevnom redu rumunsko-srpskih bilateralnih odnosa. Pritom, nije riječ toliko o Rumunima u Vojvodini. Tamo je u mjestima u kojima žive Rumuni, rumunski priznat kao zvanični jezik i on se njeguje u školama, crkvama i medijima. To isto važi i za druge manjine koje žive u Vojvodini – Mađare, Hrvate, Slovake i Rusine.

Vlasi su nejedinstveni

Ovdje se više radi o istočnoj Srbiji, odnosno o timočkom kraju i o Vlasima koji tamo žive. Njihov jezik – aromuniski, predstavlja dijalekt koji potiče iz staro-rumunskog jezika. Bukurešt insistira na tome da Vlasi budu priznati kao rumunska manjina. Srbija zahtjeva da se status te manjine riješi regionalno, s obzirom na to da Valasi/Vlasi/Aromuni ne žive samo u Srbiji već i u Grčkoj, Albaniji, Hrvatskoj i Makedoniji.

U Timočkoj krajini živi oko 100.000 Vlaha i oni su nejedinstveni. Njih oko 30.000 zahtjevaju da budu priznati kao Rumuni u Srbiji i time dobiju ista prava kao rumunska manjina u Vojvodini. Ta grupacija očekuje aktivnu podršku svoje matične zemlje – Rumunije. Druge se grupacije vide kao posebna manjina koja se kategorički distancira od svojih pro-rumunskih zemljaka.

Zašto baš sada?

Westerwelle und Tadic beim Treffen in Belgrad 23.02.2012

Njemački ministar vanjskih poslova Gido Vestervele (lijevo)prilikom nedavnog susreta sa Borisom Tadićem u Beogradu

Međutim, zašto Bukurešt baš sada u Briselu iznosi pitanje Vlaha? Posmatrači u glavnom gradu Rumunije imaju više hipoteza. S jedne strane, Rumunija je od Srbije očekivala više po pitanju Vlaha, s obzirom na to da Bukurešt nije priznao Kosovo. Sada bi Beograd, pod pritiskom EU, bio primoran da se po tom pitanju čvrsto obaveže.

S druge strane, mogla bi da postoji i veza između sadašnjeg stava Rumunije i pomjeranja ulaska te zemlje u šengensku zonu. Još prije godinu dana, Bukurešt je odugovlačenje, do kojeg je došlo prije svega zbog Nemačke i Francuske, uzeo kao povod da glasno razmišlja o blokadi primanja Hrvatske u EU. Međutim, ta ideja je nestala pod pritiskom Brisela. Nakon što su se Nemačka i Francuska ipak izjasnile za prijem Rumunije (i Bugarske) u šengensku zonu,  to ne želi samo još Holandija. Bukurešt možda očekuje protuslugu: da Holandija prestane da blokira Rumuniju, a da Rumunija otvori vrata Srbiji.

Svašta se priča, ništa nije sigurno

Iznenađujuća pozicija Rumunije, može pak da ima i unutarnjo-političke razloge. Predsjednik Trajan Basesku bi tim trebalo da dobije priliku da na samitu Evropske unije krajem nedjelje u Briselu, lično objavi kraj blokade i time se pozicionira kao advokat svih Rumuna u zemlji i u inostranstvu. Krajem 2012. u Rumuniji se održavaju parlamentarni izbori i vladajuća Partija liberalnih demokrata (PDL) sa Baseskuon na čelu, sudeći po anketama, nalazi se iza socijalno-liberalne opozicije. Vanjskopolitički uspjeh Baseskua mogao bi da ojača PDL.

Međutim i sljedeći scenario je tema razgovora u Bukureštu: Njemačka, koja je nakon teških pregovora konačno dala zeleno svjetlo za status kandidata Srbije, mogla bi preko nekog trećeg, u ovom slučaju Rumunije, da pokuša da konačnu odluku o Srbiji ipak odloži. No, svejedno koja će se od ovih hipoteza pokazati tačnom: i u Bukureštu vlada uvjerenje da će Rumunija svoju poziciju revidirati i da će Srbija još ove nedjelje dobiti status kandidata.

Autori: Robert Švarc / Dijana Roščić

Odg. ured.: Senad Tanović