1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Politika

Turska kao model modernizacije islamskog svijeta?

Kada se diskutira o buducnosti islamskog svijeta , uvijek iznova se, posebno od strane zapadnih politicara, Turska pominje kao moguci uzor razvoja. Turska je clanica NATO-a saveza, tradicionalni zapadni partner i tezi ulasku u EU.Drzava i religija su na Bosforu formalno strogo odvojeni, a uprkos mnogim nedostacima, Turska raspolaze demokratskim sistemom. Koliko su realna ocekivanja da bi Turska mogla biti primjerom za islamske zemlje, posebno na Bliskom ili Srednjem istoku?

Sa proslave 80 godina moderne Turske

Sa proslave 80 godina moderne Turske

Za njemacku vladu je stavar jasna: Turska je sa svojom zapadnom orijentacijom potencijalni model za druge zemlje sa muslimaksim stanovnistvom. To uvjerenje je pored kancelara Gerharda Schrödera , ponovo izrazio i savezni ministar vanjskih poslova Joska Fischer.Njegova nada:

" Mozda Turskoj moze uspjeti da se – saglasno kriterijima iz Kopenhagena za uclanjenje u EU, razvije u evropsku drzavu sa pretezno muslimaskim stanovnistvom u kojoj se postuju prava vecine i manjina i vaze principi demokratske i pravne drzave. To bi bilo od neprocjenjivog znacaja za stabilnost cijelog regiona i za reformske perspektive islamskog svijeta, a prije svega regiona Bliskog istoka.Takva demokratska Turska bila bi jasan signal da islam i moderno drusvo ujedinjeni u jednoj velikog drzavi ne moraju biti u oprecnosti"

Ali, da li je takva nada realna?

Sigurno je da bi clanstvo Turske u EU znacilo vazan signal.

Pokazalo bi se da EU nije cisto zapadno- hriscansko drustvo, nego da integrira islam, koji postoji na Balkanu, jos prije nego sto su na evropsko tlo poceli stizati Turci, Arapi i ljudi drugih islamskih zemalja.

Impuls za demokratizacijom dolazi iz samog turskog drustva,mada jos uvijek postoje unutarpoliticki otpori. No, oni se mogu prevladati davanjem perspektive ukljucenja u EU.

Odvojenost religije i drzave je i nakon 80 godina od osnivanja moderne Turske jos uvijek tako strogo postavljena, da se ni jedna politicka partija ne smije javno pozivati na religiozne vrijednosti.

Takva odvojenost pak, u vecini arapskih drzava je nezamisliva.Cak i kod tzv. "arapskog socijalizma" politika je prozeta religijom.

Turski model jos uvijek nije zavrsen. Prije svega zbog uloge armije kao drzavnog cuvara,koja je neprihvatljiva za evropske kriterije.

Polazna pozicija u vecini zemalja Bliskog i Srednjeg istoka je sasvim drugacija.Bez politicke elipte po evropskim uzorima i bez zapadno orjentiranih karizmaticnih vizionara poput Ataturka nekad.

Konacno, tamo je mnogo teze odvojiti islam od drzave nego sto je bilo u Turskoj.

Cak i kada islam ,za razkliku od hriscanstva nema cvrstih institucija i struktura, dugorocno bi , umjesto turskog modela striktnog odvajanja drzave od islama,realnije bilo ici putem izmirenja religije i demokratije, kao sto je uspjelo mnogim zapadnim zemljama.Crkve su tamo u osnovi priznale da je politika svjetska stvar, i mora sluziti ne Bogu ,nego ljudima.Istovremeno se u vaznim drustvenim debatama crkva ne susteze zauzeti javno svoju poziciju- kao dio svjetskog, demokratskog procesa.