1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Evropa

Poljski partizani tuže njemačkog reditelja

Film njemačkog javnog servisa u Poljskoj je podigao veliku prašinu. Uvrijeđeni bivši poljski partizani podigli su tužbu protiv ZDF-a. Smatraju da su u filmu oni, a ne Nijemci, predstavljeni kao nacisti.

„Naše majke, naši očevi“ (Unsere Mütter, unsere Väter) je igrano-dokumentarni film u tri dijela, emitovan u okviru filmskog programa njemačkog javnog servisa ZDF. Pripadnici nekadašnje poljske „Armije Krajova“ (AK), odnosno poljske domovinske vojske, šokirani su „izvrtanjem činjenica“ u filmu njemačkog reditelja. Odmah su se obratili Državnom tužilaštvu u Poljskoj, ali bez uspijeha.

Ipak, oni ne odustaju od tužbe. Udruženje „Svjetska federacija vojnika Armije Krajova“, koje je do svog ukidanja 1989. godine imalo 12.000 članova, glavni je nosilac pravnog postupka pokrenutog pred civilnim sudom. Tužbu potpisuju i pojedinci, ali se njihova imena, za sada, ne spominju. Reporter Dojče velea istraživao je pozadinu tužbe i ustanovio da je riječ o nekadašnjem oficiru poljske domovinske vojske, koji živi u Krakovu. U tom gradu je i tužba podnešena. Tokom Drugog svjetskog rata poljska AK je protiv njemačkog okupatora djelovala „iz podzemlja“.

Još uvijek bez zvaničnih izjava

Podnosioci tužbe tvrde da im je igrano-dokumentarnim filmom „Naše majke, naši očevi“ narušeno dostojanstvo i „povrijeđene ličnosti“. Takva formulacija obično obuhvata „individualne emocionalne i psihološke vrijednosti“ koje štite zakoni. Oni traži javno izvinjenje (na svim televizijskim kanalima), na kojima su sporni filmski sadržaji emitovani. Zahtijeva se i simbolična novčana nadoknada u iznosu od 12.000 eura, ali i izbacivanje simbola AK iz filma.

Prema mišljenju advokata Monike Brzozovske i Jirža Pasijeke, koji na sudu u Krakovu zastupaju oštećene poljske građane, filmski program Drugog kanala Javnog servisa Njemačke „povrijedio je pravo na nacionalni ponos, pravo na zaštitu nacionalnih, kulturnih vrijednosti, pravo na objektivno i istinito tumačenje istorijskih događaja, ali i čast preminulih pripadnika poljske AK“.

Sa snimanja filma Naše majke, naši očevi

Sa snimanja filma "Naše majke, naši očevi"

ZDF je za tužbu saznao iz medija i još uvijek ne raspolaže informacijama da je ona podnesena nadležnom sudu. „Zbog toga, u ovom trenutku, nismo u poziciji da adekvatno odgovorimo“, navodi se u saopštenju Odjeljenja za odnose s javnošću, njemačkog medijskog servisa, proslijeđenog Dojče veleu.

Jevrejima bliski njemačko-poljski antisemiti se osjećaju posebno pogođenim zbog scena u filmu u kojima se pripadnici poljske domovinske vojske prikazuju kao antisemiti i kojima se prebacuje saučesništvo u zločinima nad Jevrejima u Poljskoj. Drugim riječima, podnosioci tužbe smatraju da su time Nijemci u filmu prikazani kao žrtve. I zaista, protagonisti filma, mladi Nijemci, u jednom trenutku, postaju prijatelji sa jevrejskim vršnjacima. Osim toga, poljski seljaci navodno odlučuju da pomognu poljskim partizanima i da im dostavljaju hranu, samo ako među njima nema Jevreja. U pojedinim kontroverznim scenama filma, nagovještava se i da vojnici poljske AK nisu željeli da pomognu jevrejskim sunarodnicima, čime postaju „podjednako loši“ kao i nacisti – kaže jedan Poljak u njemačkom filmu.

Veliki interes javnosti u Poljskoj

Sada je na redu poljsko pravosuđe. Sud u Krakovu bi trebalo da utvrdi da li je zaista povrijeđeno pravo bivših vojnika AK. Varšavski advokat i stručnjak za civilno pravo Danijel Vikovski, skeptičan je prema najavljenom procesu: „Film je vid umjetničkog izražavanja i time se automatski nameće pitanje da li neko umjetničko djelo može da povrijedi ličnost nekog pojedinca.“.

Interesovanje poljske javnosti za taj slučaj probuđeno je još proljetos. Nakon emitovanja filma u martu, u Poljskoj su organizovani protesti. Filmsku produkciju kanala ZDF prikazao je u Poljskoj BBC. Prema informacijama udruženja „Poljska liga protiv klevete“, više stotina pisama poslano je na adresu britanskog TV kanala. Istovremeno su prikupljani i potpisi građana za peticiju koja bi bila proslijeđena poljskom parlamentu. Od poslanika se traži da se manipulisanje formulacijom „poljski koncentracioni logor“, koje je prisutno u njemačkim i anglo-saksonskim medijima i povezivanje sa holokaustom, proglasi kažnjivim. Do sada je prikupljeno 10.000 potpisa.

Autori: Mihal Jaranovski / Jakov Leon

Odgovorni urednik: Faruk Šabanović