1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Evropa

Ko šta plaća u Evropi?

Pregovori oko budžeta EU za period od 2014-2020. se nastavljaju, a Ujedinjeno Kraljevstvo pravi najveću buku oko toga. Doprinosi, popusti i subvencije su na udaru kritika. Dakle, ko šta plaća i ko najviše profitira u EU?

Zajednički budžet 27 članica Evropske Unije ove godine iznosi 129 milijardi eura. Koristi se da bi se subvencionisao evropski poljoprivredni sektor, programi na polju nauke, istraživanja, kulture, industrije i kao strukturalna i sektorska pomoć. Između ostalog, budžet bi morao da pokrije troškove EU institucija kao što su Evropska komsija, sudovi, Evropski parlament i brojne manje organizacije. Otprilike 80 procenata budžeta se vraća nazad državama članicama u vidu subvencija.

Doprinosi 27 država članica pune EU kasu, kao i dohoci od carine i poreza na dodatnu vrijednost. Ovi doprinosi sada čine najveći dio EU prihoda i u stalnom su porastu, dok su takozvani kapitalni resursi od carine u padu.

Preraspodjela između siromašnih i bogatih

Ministri finansija stalno raspravljaju o količini novca koji je potreban za funkcionisanje EU

Ministri finansija stalno raspravljaju o količini novca koji je potreban za funkcionisanje EU

Članice su podjeljene u dva tabora u pregovorima oko budžeta. Postoji 12 neto davalaca i 15 neto primalaca. Neto davaoci primaju manje novca od Brisela nego što plate u zajednički budžet. Neto primaoci primaju više pomoći i olakšica nego što plate Briselu. Prema Evropskoj komisiji, najveći neto davalac je Njemačka (9 milijardi eura), Francuska (6,4 milijarde eura), Italija (5,9 milijardi), Velika Britanija (5,6 milijardi) I Holandija (2,2 milijarde eura). Vodeći neto primaoci su Poljska (11 milijardi), Grčka (4,6 milijardi), Mađarska (4,4 milijarde), Španija (2,9 milijardi) i Portugal (2,9 milijarde). No kada se računa po glavi EU građanina, stvari stoje drugačije: Danci uplaćuju najviše u EU budžet, čak 150 eura svaki, dok Mađarska prima najveću isplatu - 442 eura pomoći od Brisela po glavi stanovnika.

Neto davaoci žele da naprave rez

Ko dobija najviše od evropskog kolača?

Ko dobija najviše od "evropskog kolača"?

Ovaj sistem preraspodjele je stalni izvor svađa unutar EU. Od kraja 1980-ih, članice dogovaraju višegodišnji budžet sa prihodima i rashodima za vremenski okvir od sedam godina. Trenutno, EU lideri pregovaraju o budžetu za 2014-2020. Evropska komsija traži budžet od 1075 milijardi eura za sedmogodišnji period koji počinje 2014. godine. Neto davaoci, uključujući Njemačku, kažu da je ovo previše i žele da se napravi smanjenje u predlogu Komisije za 100 milijardi eura. Britanski premijer David Cameron želi da napravi korak dalje i smanji sumu za 200 milijardi. Unatoč ovim iznosima koji se mjere milijardama, zajednički budžet je vrlo mali u poređenju sa cjelokupnim ekonomskim učinkom: on uključuje samo otprilike jedna procenat pune ekonomske aktivnosti Evropske unije.

Mnogi dobijaju popuste

Nekadašnja britanska premijerka Margaret Tačer

Nekadašnja britanska premijerka Margaret Tačer

1985.godine Velika Britanija je bila u mogućnosti da se cjenka i dobije popust na svoj doprinos, jer je dobijala jako malo poljoprivrednih subvencija. Poslije su i drugi neto davaoci su dobili rabate, uključujući i Njemačku. Ali rabat Ujedinjenom Kraljevstvu je nominalno najveći popust, koji druge države članice moraju da nadoknade. Zato je popust, koji je nametnula bivša britanska premijerka Margaret Tačer uz čuvenu rečenicu: „Želim svoj novac nazad!“, čest predmet rasprava.

Fondovi za spašavanje za nacije u dugovima ne dolaze iz zajedničkog budžeta EU. Zasad, samo mali udio zajmova za spašavanje Grčke dolazi iz fondova EU. Krizni fondovi za pomoć državama u nevoljama (EFS i ESM) finansiraju se posebno od nacija eurozone. Nadalje, postoji i specijalni fond za razvojnu pomoć EU, koji se takođe finansira mimo zajedničkog budžeta.

Autori: Bernd Riegert / Gorana Sekulić

Odgovorni urednik: Azer Slanjankić