Jagodama protiv zločina | Evropa | DW | 03.03.2018
  1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

Evropa

Jagodama protiv zločina

Rumunska dijaspora je u mnogim zapadnim zemljama politički aktivna. I spisateljica Dana Grigorčea se zalaže za nezavisnost rumunskog pravosuđa, i to u svojoj domovini – Švajcarskoj.

„Kuda danas po ovoj hladnoći?" – „Na demonstracije!" – „Koje demonstracije?" – Na ovom mjestu bih morala da inače dobro informisane švajcarske prijatelje i rođake obavijestim da su te demonstracije najavljene samo na rumunskom jeziku i samo na društvenim mrežama. „Demonstracije za nezavisno rumunsko pravosuđe, u subotu u 19 sati u centru Ciriha." – „Za nezavisno pravosuđe? Obavezno!", kažu švajcarski prijatelji. „Puno uspjeha!"

I onda izlazim napolje. Grad izgleda izgubljeno pod susnježicom. Pokušavam da zamislim kako sada izgledaju ulice rumunskih gradova, Bukurešta, Jašija, Kluža, Bračova, Temišvara, gdje se, kao za Uskrs, susjedi sastaju na stepeništima i zajedno izlaze. Usput razmotavaju transparente, počinju da se zagrijevaju uzvicima „Dolje lopovi! Dolje korumpirani!", „Neka vas pokupi DNA!" (agencija za borbu protiv korupcije). Ima i transparenata sa duhovitim natpisima, parafraziranim predizbornim sloganima korumpirane vladajuće stranke PSD, smiješnih rima, književnih citata, i sve to ukazuje na obrazovni nivo demonstranata.

 Dana Grigorčea za vrijeme jednog televizijskog intervjua (ZDF)

Dana Grigorčea

Svi za pravosuđe"

U tramvaju, na mobilnom telefonu vidim prve slike iz Bukurešta pod heštegom #Rezist: na jednom trgu su se okupile stotine ljudi; drugdje ih već ima na hiljade, desetine hiljada, koje prkose lošem vremenu.

Stižem u ciriški Stari grad i na slabo osvijetljen Most gradske vijećnice, platformu nad vodom na kojoj se tačno u 19 sati okupilo oko 20-ak Rumuna, mahom mladih i bez pratnje, ali ima i nekoliko porodica s djecom. Pozdravljamo se. "Bună seara, jesmo li na pravom mjestu?" – „I te kako", odgovara neko. Većina prisutnih se ne poznaje, ljudi se rukuju, predstavljaju se, možda se poznaju sa posljednjih demonstracija, razgovaraju prigušenim glasom – naposljetku, ovo je Švajcarska, i sa jedne strane Mosta je stambena četvrt.

Oko 19:15 neko preuzima inicijativu: „Dragi sugrađani, hoćemo li?" – Na šta svi staju u nekoliko redova jedni iza drugih, kao na fotografiji sa svadbe, sa dva tornja Grosminstera u pozadini. Na znak fotografa svi podižu plakate i transparente uvis, tu su i velike oči od kartona uz natpis „Vidimo Vas", kao i velike žute kartonske ruke na kojima piše: „Svi za pravosuđe!". Demonstranti se smjenjuju na položaju fotografa, snimaju, tihim glasom izgovaraju: „Dolje lopovi! Dolje korupcionaši! Sramota!" i: „DNA, să vină să vă ia!"

PSD strahuje od dijaspore

Prolaznici zastajkuju iza fotografa i posmatraju čudan skup na kojem se iz širom otvorenih usta čuju tihi uzvici na stranom jeziku.

Ljudima se objašnjava o čemu se radi – neko od nas je za tu priliku ponio odgovarajuće tekstove na njemačkom, odštampane tekstove iz medija na njemačkom jeziku. Kasnije će uveče na mrežama biti naše fotografije, zajedno sa onima sa demonstracija #Rezist München, #Rezist London, #Rezist Paris, itd: kao znak da je rumunska dijaspora aktivno na strani demonstranata u Rumuniji. #Rezist Zürich ima i svoj nalog na Fejsbuku na kojem se postavljaju njemački i rumunski tekstovi o skandaloznim pokušajima rumunske vlade da kontroliše pravosuđe u državi i zaštiti kriminalne političare.

Procjenjuje se da van Rumunije, koja ima 20 miliona stanovnika, živi oko osam miliona Rumuna. PSD se plaši dijaspore prije svega zato što ona ima pristup međunarodnim medijima koji s pravom kritikuju korumpiranu i populističku PSD. Na primjer, na predsjedničkim izborima 2014. je za Klausa Johanisa, protivkandidata Viktora Ponte iz PSD, glasalo gotovo 90 odsto Rumuna u inostranstvu.

Zastava EU na demonstracijama u Švajcarskoj

Kritike iz inostranstva su još i pojačale šovinizam PSD koja je u svojoj propagandi sve više igrala na nacionalnu kartu. Najnovija vlada PSD slikala se između rumunskih zastava. Na slici nije bilo plavih zastava sa žutim zvjezdicama. Zbog toga je pokret Rezist u Rumuniji i inostranstvu pokrenuo akciju „vraćanja zastave" – od Evropskog parlamenta je od grada do grada prenošena jedna zastava EU da bi ona stigla do Bukurešta gdje će biti istaknuta na demonstracijama za demokratiju.

Ogromna EU-zastava tokom masovnih protesta u Bukureštu 20. januara (Getty Images/AFP/D. Mihailescu)

EU-zastava tokom masovnih protesta u Bukureštu 20. januara

„Zastava EU simboliše vrijednosti Evropske unije: demokratiju, jednakost, pravnu državu, pravdu. Sve to podrazumijeva i nezavisno pravosuđe. Te vrijednosti bi trebalo da njegujemo u Rumuniji", kaže Mihaela Minai, jedna od inicijatorki i glavnih aktivistkinja pokreta Rezist u Cirihu koji je sada registrovan kao udruženje po švajcarskim zakonima.

Zastava EU je mogla da se vidi i na demonstracijama u Cirihu – što je interesantno s obzirom na to da je riječ o zemlji koja, između ostalog, i zbog politike desnopopulističke SVP nije članica EU. U međuvremenu je zastava stigla do Rumunije i putovaće do Bukurešta sa sjevera kroz Transilvaniju.

Solidarnost sa neškolovanim radnicima

Simbol te akcije je jagoda – iz solidarnosti sa rumunskim pečalbarima koji u inostranstvu rade poslove za niskokvalifikovane radnike, na primjer, beru jagode u Španiji. Mihnea Mihai iz #Rezist Zürich, koja je sa koleginicama i kolegama iz Minhena, Birmingema i Budimpešte aktivno radila na projektu zastave, objašnjava: „Jagoda je simbol prevazilaženja jednog teškog trenutka i solidarnosti sa onima koji su ostali kod kuće sa dobrim osjećanjem i puni nade." U simbolu jagode se zatvara jaz između intelektualaca i neškolovanih radnika Rumunije.

Sljedećeg dana sam kod piljara iza ćoška kupila kesicu jagoda i donijela ih kući. One su iz Španije i nemaju ukus. Do ljeta ima još vremena.

Dana Grigorčea (1979) je švajcarsko-rumunska spisateljica. U januaru ove godine je objavljena njena nova knjiga „Dama sa magrebskim psima".

Preporuka redakcije