1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

ዜና | 03.07.2015 | 17:11

ሞቃዲሾ-የአፍሪቃ ሕብረት ጦር ሸሸ

ሶማሊያ የሠፈረዉ የአፍሪቃ ሕብረት ጦር ከአክራሪዉ ደፈጣ ተዋጊ ቡድን አሸባብ የሚሰነዘርበት ጥቃት ሽሽት የጦር ሠፈሮቹን ለቅቆ እያፈገፈገ ነዉ። የሶማሊያ ባለሥልጣናትና የሐገር ሽማግሌዎች እንዳስታወቁት የአፍሪቃ ሕብረትና የሶማሊያ መንግሥት ወታደሮች ጦር ሠፈሮቻቸዉን እየለቀቁ ወደትላልቅ ከተሞች እየሸሹ ነዉ። አሸባብ የረመዳን ወር ከገባ ጀምሮ በአፍሪቃ ሕብረት ጦር ላይ ተከታታይ ጥቃት እያደረሰ ነዉ። የአሸባብ ታጣቂዎች ባለፈዉ ሳምንት ብቻ ሁለት የአፍሪቃ ሕብረት ጦር ሠፈሮችን ወርረዉ በርካታ ወታድሮችን ገድለዋል። በተለይ ሌጎ በተባለችዉ ከተማ በሠፈረዉ የቡሩንዲ ጦር ላይ በከፈቱት ጥቃት ሰማንያ ወታደሮችን ገድለዋል። አዣንስ ፍራንስ ፕሬስ እንደዘገበዉ የአፍሪቃ ሕብረት ወታደሮች ጥለዉ ከሸሹት ጦር ሠፈሮች መካከል ከሞቃዲሾ 80 ኪሎ ሜትር የሚርቀዉ የቆርዮሌይ ከተማ አንዱ ነዉ። ሁለተኛዉ የአዉዴጌሌ ከተማ ነዉ። ጦር ሠፈሮቹን የአሸባብ ታጣዊዎች ተቆጣጥረዋቸዋል። አሸባብ የወታደሮቹን ማፈግፈግ እንደታላቅ ድል ነዉ-የቆጠረዉ። ከ22 ሺሕ የሚበልጠዉ የአፍሪቃ ሕብረት ጦር አሸባብን መዉጋት ከጀመረ ሰባተኛ ዓመቱን ይዟል።

አሩሺያ-የቡሩንዲ ምርጫና የአካባቢዉ ሐገራት መሪዎች

የምሥራቅ አፍሪቃ ማሕበረሰብ (EAC) አባል ሐገራት መሪዎች ሥለ ቡሩንዲን ፖለቲካዊ ቀዉስ በድጋሚ ለመነጋገር የፊታችን ሰኞ ሊሰበሰቡ ነዉ። እራስዋን ቡሩንዲን ጨምሮ አምስቱን የምሥራቅ አፍሪቃ ሐገራትን የሚያስተናብረዉ ማሕበር ቃል አቀባይ ኦዎራ ኦቲየኖ እንዳሉት መሪዎቹ በሰኞ ጉባኤያቸዉ ቡሩንዲ ዉስጥ ባለፈዉ ሰኞ የተደረገዉን ምርጫና ከምርጫዉ በኋላ የቀጠለዉን ዉዝግብ ይገመግማሉ። ፕሬዝደንት ፔሪ ንኩሩንዚዛ የሐገሪቱ ሕግና የስምምነት ደንብ ከሚፈቅደዉ ዉጪ ለሰወስተኛ ዘመነ-ሥልጣን ለመወዳደር መወሰናቸዉ የቀሰቀሰዉ ተቃዉሞና ዉዝግብ ወደ ደም አፋሳሽ ግጭት ከተለወጠ ሁለተኛ ወሩን ያዘ። በግጭቱ ሰማንያ ያሕል ሰዎች ሲገደሉ፤ ከመቶ ሐምሳ ሺሕ የሚበልጡ ተሰድደዋል። ታንዛኒያ የሰፈሩት ስደተኞች የሰኞዉን የብሔራዊና የአካባቢያዎ ምርጫና የንኩሩንዚዛ መንግሥትን እርምጃ እያወገዙ ነዉ።

«ሌሎች ሳይሳተፉ ብቻሕን ምርጫ ልታደርግ አትችልም። ምርጫዉ ሕጋዊ አይደለም. ምክንያቱም ብዙ ሕዝብ ስደተኛ ነዉ።»ሌለኛዋ ስደተኛ ደግሞ የፕሬዝደንት ንኩሪዚዛ መንግሥት ያደረሰባቸዉን በደል ይዘረዝራሉ።

«ሰዎችን የገዢዉ ፓርቲ አባል ለማድረግ እያስገደዱ ነዉ። ገዢዉን ፓርቲ የምቀየጥበት ምክንያት የለም። ለዚሕም ነዉ የተሰደድኩት።አሁን ምርጫ አደረግን ይላሉ። ያድርጉ። እንዲያዉ ሠላም ሰፍኖ ወደ ሐገሬ ብመለስ እንኳን መድረሻ የለኝም። ቤቴን አፍርሰዉታል። ንብረቴን ዘርፈዉታል።»

የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ባለፈዉ ሰኞ የተደረገዉን ምርጫ ነፃና ፍትሐዊ አይደለም በማለት ሒደቱን ተቃዉሞታል። በምርጫዉ ተቃዋሚ ፓርቲዎች አልተካፈሉም። የሰኞዉ የምክር ቤትና ከአስር ቀን በኋላ ሊደረግ የታቀደዉ የፕሬዝዳንታዊ ምርጫ ጊዜ እንዲራዘም የተለያዩ መንግሥታትና የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ጠይቀዉ ነበር። የቡሩንዲ መንግሥት ጥያቄዉን አልተቀበለዉም። ቡሩንዲ በሁለት ምርጫዎች፤ በግጭትና ዉዝግብ መሐል በምትገኝበት ባሁኑ ወቅት የምሥራቅ አፍሪቃ መንግሥታት መሪዎች ጉባኤ የሚፈይደዉ መኖሩ ብዙ እያጠያየቀ ነዉ።

ማይዱጉሪይ-የቦኮ ሐራም ጥቃት እንደቀጠለ ነዉ

የናይጄሪያዉ አክራሪ ደፈጣ ተዋጊ ቡድን ቦኮ ሐራም ያዘመታቸዉ ሁለት ሴት አጥፍቶ ጠፊዎች ሰሜን-ምሥራቅ ናይጄሪያ ዉስጥ ባፈነዱት ቦምብ አስራ-ሰወስት ሰዎች አጥፍተዉ ጠፉ። የፀጥታ አስከባሪዎች እንዳሉት ከሁለቱ አጥፍቶ ጠፊዎች የመጀመሪያዋ ከትልቋ የማይዱጉሪ ከተማ አጠገብ በምትገኘዉ ማላሪ በተባለችዉ አነስተኛ መንደር በገበያተኛ መሐል ባፈነዳችዉ ቦምብ አስራ-አንድ እራስዋን አጥፍታለች። የመጀመሪያዉ ጥቃት ከደረሰ ከጥቂት ደቂቃዎች በሕዋላ ሁለተኛዋ አጥፍቶ ጠፊ የተሳፈረችበት ታክሲ አንድ ጦር ሠፈር አጠገብ ሲደርስ የታጠቀችዉን ቦምብ አፈንድታ አንድ ወታደር፤ ሁለት ተሳፋሪዎችና እራስዋን ገድላለች። የቦኮ ሐራም ታጣቂዎች እና አጥፍቶ ጠፊዎች በዚሕ ሳምንት በተከታታይ በጣሉት አደጋ የገደሏቸዉ ሰዎች ቁጥር ከ160 በልጧል። የቡድኑ ታጣቂዎች ትናንት ሰወስት መንደሮችን ወርረዉ ከአንድ መቶ በላይ ሰዉ ገድለዋል። አካባቢዉ ዛሬ የተረጋጋ ቢመስልም የሰብአዊ መብት ተሟጋች  ሕዝቡ እንዲጠነቀቅ እየመከሩ ነዉ።  «የፀጥታ ሐይላት አካባቢዉን እስኪቆጣጠሩና መንደርተኞቹ አደጋ እንደማይደርስባቸዉ እስኪያረጋግጡ ድረስ የሸሹት ሰዎች ወደየመንደራቸዉ መመለስ የለባቸዉም። ወደመንደሮቹ መመለስ አሁንም አስጊ ነዉ። የሸሹት ቢመለሱም የተጎዱትን መርዳት አይችሉም።»

ቦኮ ሐራም የነፍጥ ዉጊያ ከጀመረ ከ2001 ወዲሕ ናይጄሪያ ዉስጥ ብቻ ከ13 ሺሕ በላይ ሕዝብ ተገድሏል። ከ1,5 ሚሊዮን በላይ ተፈናቅሏል። የናጄሪያ፤ የቻድ፤ የካሜሩንና የኒጄር ጦር ፅንፈኛዉን ቡድን እየወጉ ነዉ።

አቴና-የግሪክ ቀዉስና የጠቅላይ ሚንስትሯ መግለጫ

የግሪክ የደቀቀ ምጣኔ ሐብት እንዲያንሰራራ ሐገሪቱ ካለባት ዕዳ 30 በመቶዉ እንዲሠረዝላት የሐገሪቱ ጠቅላይ ሚንስትር ጠየቁ። ጠቅላይ ሚንስትር አሌክሲስ ሲፕራስ ዛሬ ለሕዝባቸዉ ባደረጉት ንግግር ግሪክ ከገባችበት ኪሳራ የምታገግመዉ ካለባት እንዳ 30 በመቶዉ ሲቀነስ እና ቀሪዉን ለመክፈል የሃያ-ዓመት  ጊዜ ሲሰጣት ነዉ። የግሪክ አበዳሪዎች ያቀረቡትን ቅድመ-ግዴታ የሲፕራስ መንግሥት ባለመቀበሉ ግሪክ ተጨማሪ ብድር ማግኘት፤ ዕዳዋን መክፍልም አልቻለችም። የአበዳሪና-ተባዳሪዎች ዉዝግብም ንሯል። ከግሪክ አበዳሪዎች አንዱ ዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (አይ ኤም ኤፍ) ግሪክ ያለባትን ዕዳ ለመክፈል የሐገሪቱ ምጣኔ ሐብት የተረጋጋ አይደለም የሚል ዘገባ ትናንት አዉጥቷል። ሲፕራስ የዓለም አቀፉን የገንዘብ ተቋም ዘገባን መንግሥታቸዉ ቅድመ ግዴታዉን አልቀበልም ለማለቱ ማረጋገጪያ ብለዉታል። የግሪክ ሕዝብ አበዳሪዎች ያቀረቡትን ቅድመ-ግዴታ መቀበል አለቀበሉን በድምፁ እንዲወስን የሐገሪቱ መንግሥት ለመጪዉ እሁድ ሕዝበ-ዉሳኔ ጠርቷል። የሲፕራስ የዛሬ ንግግር ሕዝቡ ቅድመ ግዴታዉን እንቢኝ እንዲል እንደ ቅስቀሳ ዘመቻ ነዉ-የታየዉ።

በርሊን-የዩናይትድ ስቴትስ የሥለላ ቅሌት

ዩናይትድ ስቴትስ የጀርመን ባለሥልጣናትን ሥለመሠለሏ «አስቸኳይና እዉነተኛ »ማብራሪያ እንድትሰጥ የጀርመኑ ዉጪ ጉዳይ ሚንስትር ጠየቁ። የዩናይትድ ስቴትስ ብሔራዊ የሥለላ ድርጅት NSA የጀርመን የኢኮኖሚ፤ የገንዘብና ሌሎች ሚንስትሮችን ጨምሮ የሐገሪቱን ባለሥልጣናት የሥልክ ንግግር ሳይቀር እየጠለፈ ይሰልል እንደነበረ ሰሞኑን የወጡ ዘገቦች አጋልጠዋል። የአሜሪካዉ የሥለላ ድርጅት ከዚሕ ቀደም የመራሔተ-መንግሥት አንጌላ ሜርክል፤ የሌሎች ባለሥልጣናትንና የኩባንያ እንቅስቃሴዎችንና ንግግሮችን ሲያጮለግ እንደነበር ተጋልጧል። የሜርክል ቃል አቀባይ ሽቴፋን ዛይበርት ተደጋጋሚዉ የሥለላ ቅሌት የሁለቱን ሐገራት የመረጃ ልዉዉጥ አደጋላይ እንደሚጥለዉ አስጠንቅቀዉ ነበር። አሁን በተጋለጠዉ መረጃ የሥልክ ንግግራቸዉ የተጠለፈባቸዉ ምክትል መራሔ-መንግሥትና የኢኮኖሚ ሚንስትር ሲግማር ጋብርኤል የአሜሪካኖችን እርምጃ «ቅሌት» ብለዉታል።

«ምንም ጥርጥር የለዉም ቅሌት ነዉ፤ ግራ አጋቢም ነዉ። ምክንያቱም የሚንስትር የሥልክ ጠልፎ ማድመጡ ምንም የሚፈይደዉ ነገር የለም። እኔ የምመክረዉ (ሥልክ ከመጥለፍ ይልቅ) ቴሌቪዝን ማየቱ ወይም ጋዜጣ ማበቡ እንደሚሻል ነዉ።»

የመራሒተ-መንግሥት አንጌላ ሜርክል የፅሕፈት ቤት ሐላፊ ትናንት በጀርመን የዩናይትድ ስቴትስ አምባሳደርን አስጠርተዉ ሥለ ጉዳዩ ማብራሪያ እንዲሰጡ ጠይቀዋቸዉ ነበር። አምባሳደሩ ሥለ ሠጡት ማብራራያ የሁለቱም ሐገራት ባለሥልጣናት በግልፅ ያስታወቁት ነገር የለም። የዩናይትድ ስቴትስ ዉጪ ጉዳይ ሚንስቴር ቃል አቀባይ ጆን ኪርቢ ግን «ብሔራዊ ፀጥታችን የሚመለከት መረጃ ካለ» ማንንም እንሰልላለን።» አይነት ብለዋል።

«ግን፤ እንዳልነዉ፤ ለብሔራዊ ፀጥታችን አላማ ልዩ እና ተጨባጭ (እንቅስቃሴዎች ) ከሌሉ በስተቀር ከዉጪ መረጃ አናሰባስብም። እንቅስቃሴዎቹ ካሉ ግን ተራ ዜጎች ይሁኑ የዓለም መሪዎች ልዩነት የለዉም።»

የጀርመኑ ዉጪ ጉዳይ ሚንስትር ቫልተር ሽታይን ማየር ዛሬ እንዳሉት ዋሽግተን ሥለ ጉዳዩ ማብራሪያ በመስጠት እንደምትተባበር ተስፋ አላቸዉ። የቀድሞዉ የዩናይትድ ስቴትስ የስለላ ድርጅት ባልደረባ ኤድዎርድ ስኖደን በተከታታይ የሚያወጣቸዉ መረጃዎች ዩናይትድ ስቴትስ ለቅርብ ወዳጅዎችም ምሕረት እንደሌላት እያጋለጡ ነዉ።

ፓሪስ-የአሳጅ ጥያቄ ዉድቅ ሆነ

የፈረንሳይና የዋሽግተን ባለሥልጣናትን ላንድ ሳምንት ያቀያየመዉ የስለላ ቅሌት ዛሬ ሌላ መልክ ይዟል። ዩናይትድ ስቴትቴትስ የፈረንሳይን ሶስት ተከታታይ ፕሬዝደንቶች መሠለልዋን በቅርቡ ያጋለጠዉ ዊኪሊክስ የተሰኘዉ አምደ መረብ መስራች ጁሊያን አሳንጅ ፈረንሳይ የፖለቲካ ጥገኝነት እንድትሰጠዉ ጠይቆ ነበር። አዉስትሬሊያዊዉ የፖለቲካ አቀንቃኝና የስለላ ቅሌት አጋላጭ የዩንይትድ ስቴትስን የስለላ ሴራ ማጋለጥ ከጀመረ ወዲሕ ሲዊድን ዉስጥ በሴት መድፈር ተከስሶ በፖሊስ እንዲያዝ እየተፈለገ ነዉ። ባሁኑ ወቅት በለንደን ኤኳዶር ኤምባሲ የተሸሸገዉ አሳንጅ ለፈረንሳዩ ፕሬዝደንት በፃፈዉ ደብዳቤ «የተበዳዮች ጠበቃ» እያለ ያንቆለጳጰሳት ፈረንሳይ ጥገኝነት እንድሰጠዉ አመልክቶ ነበር። ፕሬዝደንት ኦላንድ  «አይሆንም» አሉት-ባጭሩ። አሳንጅ በቅርቡ ባተመዉ መረጃ ዩናይትድ ስቴትስ ከዣክ ሺራክ እስከ ፍራንሷ ኦለንድ በተከታታይ ፈረንሳይን የመሩና የሚመሩ ፕሬዝደንቶችን መሰለሏን አጋልጦ ነበር።

NM/SL