1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

ዜና | 23.08.2016 | 16:51

ናይሮቢ-የደቡብ ሱዳን ፖለቲከኞች ና የኬሪ አስተያየት

የደቡብ ሱዳን ፖለቲከኞች ከዚሕ ቀደም የተፈራረሙትን የሠላም ሥምምነት ሙሉ በሙሉ ገቢር ካላደረጉ ዓለም አቀፍ ማዕቀብ እንደሚጣልባቸዉ የዩናይትድ ስቴትሱ ዉጪ ጉዳይ ሚንስትር አስጠነቀቁ።ዉጪ ጉዳይ ሚንስትር ጆን ኬሪ ተናንት የራስዋን የደቡብ ሱዳንን፤ የኬንያን፤ የሶማሊያንና የሰሜን ሱዳንን ዉጪ ጉዳይ ሚንስትሮች ናይሮቢ ኬንያ ዉስጥ ካነጋገሩ በኋላ እንዳሉት የደቡብ ሱዳን መሪዎች ሕዝባቸዉን በተገቢዉ መንገድ መምራት አለባቸዉ።ኬሪ እንደሚሉት ፖለቲከኞቹ ተስማምተዉና ተግባብተዉ ባለመምራታቸዉ ምክንያት በሕዝብ ላይ የሚደርሰዉ መከራ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየባሰ ነዉ።«ደቡብ ሱዳን ዉስጥ (የሰላም) ስምምነቱ ገቢራዊ ማድረግ ገና ሲጀመር ያየነዉ በጣም አሳዛኝ አንዳዴም ዘግናኝ ምግባር ነዉ።ተፋላሚ ሐይላት ሠላማዊ ሰዎችን ያሰቃያሉ፤ ያንገላታሉ።በተለይ ሴቶችና ልጃገረዶችን።ከ2,5 ሚሊዮን የሚበልጥ ሕዝብ ከቤት ንብረቱ ተፈናቅሏል።»

የአሜሪካዉ ዉጪ ጉዳይ ሚንስትር እክለዉ እንዳሉት የደቡብ ሱዳን ፖለቲከኞች ግጭት፤ዉጊያ፤ዉዝግባቸዉን አስወግደዉ ሕዝባቸዉንና ሐገራቸዉን ካልመሩ የመጨረሻዉ አማራጭ እነሱን  በማዕቀብ መቅጣት ነዉ።ደቡብ ሱዳን ዉስጥ 4000 ተጨማሪ ሠላም አስከባሪ ጦር እንዲሰፍር የተባበሩት መንግሥታት የፀጥታ ጥበቃ ምክር ቤት በቅርቡ ያሳለፈዉን ዉሳኔም የደቡብ ሱዳን መንግሥት እንዲቀበል ኬሪ አሳስበዋል።

ካርቱም-ሪያክ ማቸር ካርቱም ናቸዉ

ባለፈዉ ሰኔ ማብቂያ ከጁባ ድንገት ከተሰወሩ ወዲሕ ያሉበት ያልታወቀዉ የቀድሞዉ የደቡብ ሱዳን ምክትል ፕሬዝደንትና የአማፂዎች መሪ ሪያክ ማቸር ካርቱም መግባታቸዉን የሱዳን መንግሥት አስታወቀ።የማቸር ጦር ከፕሬዝደን ሳልቫ ኪር ወታደሮች ጋር ሲጋጭ ከጁባ የሸሹት ማቸር እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ኮንጎ ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ዉስጥ መሸሸጋቸዉ ሲነገር ነበር።የሰሜን ሱዳን መንግሥት ማቸር ካርቱም የገቡበትን ጊዜና ምክንያት በቅርቡ ከማለት በስተቀር በዉል አላስታወቀም።ይሁንና ጠንካራዉ የአማፂያን መሪ አስቸኳይ ሕክምና እንደሚያስፈልጋቸዉ የካርቱም መንግሥት ቃል አቀባይ አሕመድ ቢላል ኡስማን አስታዉቀዋል።

ሶኮቶ-«የናይጄሪያ ጦር የቦኮ ሐራም ታጣቂዎችን ገደልኩ» አለ

የናይጄሪያ አየር ሐይል ሰሞኑን በከፈተዉ የአዉሮፕላን ድብደባ የአክራሪዉን ደፈጣ ተዋጊ ቡድን የቦኮ ሐራም በርካታ መሪዎችን መግደሉን አስታወቀ።የጦሩ አዛዦች ዛሬ እንዳስታወቁት ተዋጊ ጄቶቻቸዉ ሳምቢሳ በተባለዉ ጫካ ዉስጥ በመሸጉ የቦኮ ሐራም ደፈጣ ተዋጊዎች ላይ ባለፈዉ አርብ በጣሉት ቦምብ የቡድኑ መሪ አቡበከር ሼኩ ጭምር ክፉኛ ሳይቆስሉ አልቀረም።የናጄሪያ ጦር ከዚሕ ቀደም የቦኩ ሐራም ቡድን መሪ አቡበከር ሼኩን ቢያንስ ሁለት ጊዜ መግደሉን አስታዉቆ ነበር።ሰዉዬዉ ከሁለቱም መግለጫ በኋላ በቪዲዮ ባሰራጩት መግለጫ በሕይወት እንደሚገኙ አረጋግጠዉ ነበር።ጦሩ አሁንም ገደልኳቸዉ ወይም አቆሰልኳቸዉ ስላላቸዉ የቦኮ ሐራም መሪዎች ብዛትም ሆነ፤ መረጃዉን ያገኘበትን ምንጭ በዉል አልጠቀሰም።

ኬሪ-ናጄሪያ ገቡ

ይሕ በንዲሕ እንዳለ አፍሪቃ በመጎብኘት ላይ የሚገኙት የዩናይትድ ስቴትሱ ዉጪ ጉዳይ ሚንስትር ጆን ኬሪ በኬንያ ያደረጉትን ጉብኝት አጠናቅቀዉ ዛሬ ናጄሪያ ገብተዋል።ኬሪ  ከናጄሪያ እና ከአካባቢዉ ሐገራት ባለሥልጣናት ጋር የሚያደርጉት ዉይይት በአክራሪዉ ደፈጣ ተዋጊ ቡድን ቦኮ ሐራም ላይ የተከፈተዉ  ወታደራዊ ዘመቻ በሚጠናከርበትን ሥልት ላይ ያተኩራል ተብሏል።የአሜሪካዉ ዉጪ ጉዳይ ሚንስትር ዛሬ ሰሜናዊቱ ናጄሪያ ከተማ ሶኮቶ ሲገቡ በሰጡት መግለጫም መንግሥታቸዉ በቦኮ ሐራም ላይ የተከፈተዉ ወታደራዊ ዘመቻ በቅርብ እየተከታተለ መሆኑን አስታዉቀዋል።የናጄሪያ አየር ሐይል በአክራሪዉ ደፈጣ ተዋጊ ቡድን ላይ ተቀዳጀሁ ስላለዉ ድል ግን አሜሪካዊዉ ዲፕሎማት ያሉት ነገር የለም።ይልቅዬ ሚንስትሩ ያስተላለፉት መልዕክት «ቦኮ ሐራም ላይ የተከፈተዉ ዘመቻ ለድል የሚበቃዉ ሰዎች ቡድኑን እንዲቀላቀሉ የሚያደርጓቸዉ ምክንያቶችና ችግሮች መፍትሔ ሲያገኙ ነዉ።» የሚል ነዉ።

አንካራ-ቱርክ የጦር መኮንኖችዋን ቁጥር ቀነሰነች

የቱርክን ጦር በበላይነት የሚመራዉ የሐገሪቱ  ላዕላይ ወታደራዊ ምክር ቤት የጦር መኮንኖችን የአገልግሎት ዘመን ቀነሰ።እስካሁን በነበረዉ አሰራር ወታደራዊ መኮንኖች እድሜያቸዉ ለጡረታ እስከሚደርስበት ድረስ ማገልገል ይችሉ ነበር። ላዕላይ ወታደራዊ ምክር ቤቱ ዛሬ በደነገገዉ አዲስ ደንብ መሠረት ግን መኮንኖች ጦሩን ለ28 ዓመታት ካገለገሉ ዕድሜያቸዉ ባይደርስም በጡረታ ይገለላሉ።ምክር ቤቱ ከዚሕም በተጨማሪ 586 ኮሎኔሎችን በጡረታ አሰናብቷል።የሌሎች የ434 ኮሎኔሎችን የሥራ ዘመን ግን በሁለት ዓመት አራዝሟል።ምክር ቤቱ ኮሎኔሎቹን በጡረታ ለማሰናበቱ፤  የተቀሩትን የሥራ ዘመን ለማራዘሙ ወይም አዲስ ደንብ ለማዉጣቱ የሰጠዉ ዝርዝር ምክንያት የለም።ይሁንና እርምጃዉ፤ የቱርክ መንግስት ባለፈዉ ወር ከተሞከረዉ መፈንቅለ መንግሥት ወዲሕ ከመፈንቅለ መንግሥቱ ሴረኞች ጋር ግንኙነት አላቸዉ ብሎ የሚጠረጥራቸዉን መኮንኖች ከጦሩ መሐል ለመመንጠር የጀመረዉ ዘመቻ አካል መሆኑ ብዙም አላመራመረም። 

የተለያዩ-የአሌፖዉ ዉጊያ እንደቀጠለ ነዉ

የሶሪያዋን ትልቅ ከተማ አሌፖን ሙሉ በሙሉ ለመያዝና ላለማስያዝ የሚደረገዉ ዉጊያ ዛሬም እንደቀጠለ ነዉ።አሌፖን በከፊል የሚቆጣጠሩትን አማፂያንን ለመደምሰስ በሩሲያ የጦር ጄቶች የሚታገዘዉ የሶሪያ መንግስት ጦር ዛሬ የአማፂያኑን ይዞታ ሲደበድብ ነዉ የዋለዉ።የሩሲያ የጦር ጄቶችም እዚያዉ አሌፖ አካባቢ የመሸገዉን የኢራንን ተዋጊ ሐይል ለማገዝ ከተማይቱን በጄት ደብድበዋል።በዉጊያዉ መዉጪያ-መግቢያ ላጣዉ ለከተማይቱ ሕዝብ ርዳታ ለማድረስ ተፋላሚ ሐይላት ቢያንስ ለ48 ሰዓታት ተኩስ እንዲያቆሙ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ጠይቆ ነበር።የድርጅቱ የሠብአዊ ርዳታ አስተባባሪ ስቴፋን ኦ ብሬይን ለፀጥታዉ ጥበቃ ምክር ቤት እንደነገሩት ለችግረኛዉ ሕዝብ በአስቸኳይ ርዳታ ካልደረሰ ከፍተኛ ሰብአዊ ቀዉስ ይከተላል።«አሌፖ ዉስጥ፤ አምስት ዓመት ባስቆጠረዉ የሶሪያ ጦርነት አይተነዉ የማናቀዉ ሰብአዊ ድቀት ማየታችን አይቀርም።በመላዉ አሌፖ ሰብአዊ ርዳታ ማቀበል እንዲቻል ተፋላሚዎች በሙሉ ለአርባ ስምንት ሰዓታት ተኩስ እንዲያቆሙ በድጋሚ አጠየቃለሁ።ተፋላሚ ሐይላት በሙሉ፤ ከምንም በላይ ለሶሪያ ሕዝብ ሲሉ ጥሪዉን እንዲቀበሉ አሳስባለሁ።»

ተፋላሚ ሐይላት ግን እስካሁን ጥሪዉን የተቀበሉት አይመስልም።በአረብ ሐገራትና በምዕራባዉያኑ የሚደገፉት አማፂያን እና በሩሲያ እና በኢራን የሚደገፈዉ የመንግሥት ጦር አሸናፊና ተሸናፊ ያለየበትን ዉጊያ ዛሬም እንደቀጠሉ ነዉ።

ቫቲካን-የጳጳሱ አዲስ ባርነትን አወገዙ

የሮማ ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስቲያን ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንሲስ «አዲስ አይነት ባርነት» ያሉትን በሰዎችና በሰዉ አካላት መነገድ፤ አስገድዶ ማሰራትና የግዳጅ ሴተኛ አዳሪነትን አጥብቀዉ አወገዙ።የባሪያ ንግድና ባርነት በሕግ የታገደበት ዓለም አቀፍ ቀን በሚታሰብበት ዕለት ዛሬ፤ ርዕሰ-ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንሲስ በፃፉት መልዕክት እንዳሉት አዲሱ ዓይነት ባርነት በሰዉ ልጅ ላይ የሚፈፀም እዉነተኛ ወንጀል ነዉ።የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የባሪያ ንግድና ንግዱ የታገደበት ቀን በየዓመቱ የዛሬን ዕለት እንዲከበር የወሰነዉ በዛሬዋ ሐይቲ ባሮች እንደ ጎርጎሪያኑ አቆጣጠር በ1791 በነጭ ጌቶቻቸዉ ላይ አመፅ የጀመሩበት ቀን በመሆኑ ነዉ።ዓመፁ ተጠናክሮ ሐይቲ በ1804 ከፈረንሳይ ቅኝ አገዛዝ ነፃ ስትወጣ፤ የባሪያ ንግድም በመላዉ ዓለም ታገደ።

ሞስኮ-ሩሲያ የፍርድ ቤቱን ዉሳኔ ነቀፈች

የሩሲያ አካል ጉዳተኛ አትሌቶች በቅርቡ ሪዮ በሚደረገዉ የዓለም Paralympics ዉድድር ላይ እንዳይሳተፉ ዓለም አቀፉ የስፖርት ይግባኝ ሰሚ ፍርድ ቤት መወሰኑን ሩሲያ አጥብቃ ተቃወመች።የሩሲያ አትሌሎች በመንግሥት ድጋፍ ሐይል ሰጪ ንጥረ-ነገር ይወስዳሉ በማለት በዉድድሩ እንዳይካፈሉ የዓለም ፓራሊምፒክስ ኮሚቴ (IPC) ከሁለት ሳምንት በፊት ወስኖ ነበር።ዉሳኔዉን በመቃወም ሩሲያ ይግባኝ የጠየቀችበት ፍርድ ቤት ዛሬ ይግባኙን ዉድቅ አድርጎ የ IPCን ዉሳኔ እንዲፀና በይኗል።የሩሲያዉ ጠቅላይ ሚንስትር ዲሚትሪ ሜድቬዴቭ የፍርድ ቤቱን ዉሳኔ በመላዉ አካል ጉዳተኞች ላይ የተቃጣ ወንጀል በማለት አዉግዘዉታል።ጠቅላይ ሚንስትሩ አክለዉ እንዳሉት የፍርድ ቤቱ ዉሳኔ 80 በመቶ ፖለቲካን፤ 20 በመቶ ደግሞ ሐይል ሰጪ ንጥረ ነገርን መሠረት ያደረገ ነዉ።በዚሕ ዉሳኔ መሠረት ከ250 የሚበልጡ የሩሲያ አካል ጉዳተኛ አትሌቶች ጳጉሜ ማብቂያ በሚጀመረዉ ዉድድር ላይ አይካፈሉም።

NM/AA