1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

ዜና | 28.07.2015 | 16:53

አዲስ አበባ-የፕሬዝደንት ኦባማ መልዕክት

የአፍሪቃ መሪዎች የዴሞክራሲ ሥርዓትን እንዲያከብሩ፤ ሙስናን እንዲዋጉና ለዜጎቻቸዉ ሥራ እንዲፈጥሩ የዩናይትድ ስቴትሱ ፕሬዝደንት መከሩ። ፕሬዝደንት ባራክ ኦባማ ዛሬ አዲስ አበባ ዉስጥ ለአፍሪቃ ሕብረት አባል ሐገራት መሪዎችና ተወካዮች ባደረጉት ንግግር እንዳሉት፤ አፍሪቃ ከሁከት፤ አመፅና ግጭት የምትላቀቀዉ መሪዋችዋ ሕግና ደንብን ሲያከብሩ፤ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓትን ሲገነቡ እና ለሕዝብ ፍላጎት ሲገዙ ነዉ።ኦባማ እንዳሉት አዲሲቱ አፍሪቃ እያጎነቆለች ነዉ።ይሁንና  ጋዜጠኞች ሙያዊ ሐላፊነታቸዉን በመወጣታቸዉ ብቻ እየታሰሩ፤ የሲቢል ማሕበራት እየተደፈለቁ፤ የዴሞክራሲ ሥርዓት እየተገነባ ነዉ ማለት ሐሰት ነዉ-እንደ አሜሪካዉ ፕሬዝደንት እምነት።«ዲሞክራሲ መደበኛ ምርጫ ማለት ብቻ እንዳልሆነ ማስታወቅ አለብኝ።ጋዜጠኞች ምግባራቸዉን በማከናወናወናቸዉ ብቻ እየታሠሩ፤ መንግሥት በሲቢል ማሕበራት ላይ በሚወስደዉ እርምጃ ምክንያት አቀንቃኞች እየተዋከቡ፤ ዲሞክራሲ በስም እንጂ በገቢር አለ ማለት አይቻልም።መንግሥታት የሕዝባቸዉን መብት እስካለከበሩ ድረስ ሐገራት የነፃነትን ሙሉ ቃል ገቢር አድርገዋል ማለት አይቻልም።»

ኦባማ የአፍሪቃ መሪዎች የየሐገራቸዉን ሕግ ወይም ሕገ-መንግሥት እየጣሱ ዘመነ-ሥልጣናቸዉን ማራዘማቸዉን ኮንነዋል።ቡሩንዲን አብነት የጠቀሱት ኦቦማ አክለዉ እንዳሉት መሪዎች ወይም መንግሥታት በሥልጣን ላይ ለመቆየት ሲሉ ሕግ በጣሱ ቁጥር ዉጤቱ ግጭት፤ አመፅና ጥፋት ነዉ።

አዲስ አበባ-ሥራ አጥነት፤ የሴቶች እኩልነትና ሙስና

አፍሪቃዉያን መንግሥታት ለዜጎቻቸዉ የሥራ ዕድል እንዲፈጥሩ፤ የሴቶችን እኩልነት እንዲያከብሩ፤ የሴት ልጅ ግርዘትን የመሳሰሉ ጎጂ ልምዶችን እንዲያስወግዱም የአሜሪካዉ ፕሬዝደንት መክረዋል።ሐብት በተወሰኑ ሰዎች እጅ መከማቸቱና አብዛሐዉ ሕዝብ በተለይም ወጣቱ ከየሐገራቱ ምጣኔ ሐብት አለመጠቀሙ የሚያስከትለዉን ቀዉስ ለማወቅ--አሉ የአሜሪካዉ ፕሬዝደንት ለአፍሪቃዉያዉኑ አስተናጋጆቻቸዉ፤---የሰሜን አፍሪቃና የመካከለኛዉ ምሥራቅን ሁከት፤ ግጭትና ትርምስን ማስተዋል በቂ ነዉ።የአፍሪቃን ምጣኔ ሐብታዊ ዕድገት ሰቅዘዉ ከያዙት አንዱ--በአሜሪካዉ ፕሬዝደንት እምነት ሙስና ነዉ።ፕሬዝደንት ኦባማ «ነቀርሳ» ያሉት ሙስና አሜሪካንን ጨምሮ የብዙዉ ዓለም ችግር ቢሆንም የአፍሪቃን ያክል የተንሰራፋበት፤ የሕዝብን ኑሮና ሕይወት የሚጎዳበት ዓለም የለም።

«የአፍሪቃን ኤኮኖሚ ቆልፎ ከያዘዉ ማነቆ ይበልጥ ለማላቀቅ፤ የሙስናን ነቀርሳ ከማስወገድ የተሻለ እርምጃ የለም።ልክ ናችሁ። ችግሩ የአፍሪቃ ወይም ከአፍሪቃ ጋር የሚነግዱ ወገኖች  ብቻ አይደለም።ለአፍሪቃ ብቻ ልዩ አይደለምም።ሙስና፤ ዩናይትድ ስቴትስን ጨምሮ በመላዉ ዓለም አለ።እዚሕ አፍሪቃ ግን ሙስና በሚሊዮን ዶላር የሚቆጠር ገንዘብ እያሳጣት ነዉ።ቢሊዮን ዶላር ማጣት ደግሞ አፍሪቃ አትችለዉም።»

ፕሬዝደንት ኦባማ ሐምሳ-አራት አባል ሐገራትን ለሚያስተናብረዉ ለአፍሪቃ ሕብረት ንግግር ከማድረጋቸዉ በፊት የሕብረቱ ኮሚሽን ፕሬዝደንት  ወይዘሮ ንኮሳዛና ድላሚኒ ዙማ፤ ኦባማ አፍሪቃን በመጎብኘታቸዉ አፍሪቃዉያን መደሰታቸዉን ገልጠዋል።በሥልጣን ላይ የሚገኝ የአሜሪካ ፕሬዝደንት ኬንያንና ኢትዮጵያን ሲጎበኝ፤ ለአፍሪቃ ሕብረት ንግግር ሲያደርግም ከኬንያዊ አባት የሚወለዱት ኦባማ የመጀመሪያዉ ናቸዉ።ኦባማ በሁለቱ ሐገራት ያደረጉት የአራት ቀናት ጉብኝት ዛሬ ተጠናቅቋል።

የተለያዩ-የሊቢያ ፍርድ ቤት ዉሳኔና ተቃዉሞዉ

የሊቢያ ፍርድ ቤት በቀድሞዉ የሐገሪቱ መሪ በኮሎኔል ሙዓመር ቃዛፊ ልጅ እና ባለሥልጣኖቻቸዉ ላይ ያሳለፉዉን የሞት ቅጣት የሕግ ባለሙያዎችና የመብት ተማጋቾች ተቃወሙት።ዛሬ ትሪፖሊ ያስቻለዉ ፍርድ ቤት የቃዛፊን ስርዓት ባስወገደዉ አመፅ ወቅት የዘር ማጥፋት ወንጀል ፈፅመዋል ያላቸዉን፤ የቃዛፊን ወንድ ልጅ ሠይፈል ኢስላምን፤ የቀድሞዉ የስለላ ድርጅት ሐላፊንና፤ ሁለት የቀድሞ ጠቅላይ ሚንስትሮችን ጨምሮ ስምት ባለስልጣናት በጥይት ተደብድበዉ እንዲገደሉ ወስኗል።ፍርድ ቤቱ ሌሎች 23 ሰዎችን ከዕድሜ ልክ እስከ ሰወስት ዓመት በሚሰርስ እስራት ቀጥቷል።ፍርዱን የሰይፍ አል-ኢስላም ጠበቃ «በፍርድ ቤት የተሸፈነ» የርሸና ግድያ በማለት አጣጥለዉ ሲነቅፉት፤ ዓለም አቀፉ የሰብአዊ መብት ተሟጋች ድርጅት ሑዩማን ራይትስ ዋች በበኩሉ «ገለልተኛነት የጎደለዉ እና በመረጃ ያልተደገፈ ብሎታል።»የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የሰብአዊ መብት ቢሮ በበኩሉ ዉሳኔዉን «የነፃ ፍርድ ሒደትን ያላሟላ» ብሎታል።የኮሎኔል ሙዓመር ቃዛፊ ሥርዓት ከተገረሰሰ ወዲሕ ሊቢያ  ማዕከላዊ መንግሥት፤ ፀጥታ አስከባሪ፤ የሕግ-ሥርዓትም የላትም።ሊቢያን እንመራለን ከሚሉት ሁለት መንግሥታት ርዕሰ ከተማ ትሪፖሊ የሚገኘዉ ዓለም አቀፍ እዉቅና የለዉም።

ኖዋክቾት-በሱዳን ላይ የተጣለዉ ማዕቀብ እንዲነሳ ተጠየቀ

በሱዳን ላይ የተጣለዉ ዓለም አቀፍ ማዕቀብ እንዲነሳ የሳሕል አካባቢ ሐገራት መሪዎች ጠየቁ።ኖዋክቾት-ሞሪታንያ ተሠብሰበዉ የነበሩት የአስራ-አንድ የአፍሪቃ ሐገራት መሪዎች ትናንት ባወጡት የጋራ መግለጫ «እሕታችን» ባሏት ሱዳን ላይ የተጣለዉ ማዕቀብ ለሐገሪቱ ሕዝብ ሲባል መነሳት አለበት።ሱዳን በምዕራባዊ ግዛትዋ ዳርፉር በተነሳዉ የርስበርስ ጦርነት ሰበብ የምጣኔ ሐብት፤ የጦር መሳሪያ ሽያጭና የዲፕሎማሲ ማዕቀብ ተጥሎባታል።የሐገሪቱ ፕሬዝደንት ኦማር ሐሰን አልበሽርም ዳርፉር ዉስጥ ተፈፅሟል በተባለዉ የጦር ወንጀል ሰበብ በተገኙበት እንዲያዙ ዓለም አቀፉ ፍርድ ቤት ወስኖባቸዋል።ራሳቸዉ አልበሽር የተካፈሉበት የሞርታኒያዉ ጉባኤተኞች እንደሚሉት ማዕቀቡ የሱዳንን ሕዝብ ከመጉዳት በስተቀር ለሠላም የተከረዉ የለም።ከሞራብ፤ ሞሪታንያ እስከ ምሥራቅ አፍሪቃ ኤርትራ የሚገኙ ሐገራትን የሚያስተናብረዉ የሳሕል ማሕበር አባል ሐገራት መሪዎች ኖዋክቾት-ሞሪታንያ የተሰበሰቡት የተራቆተዉን አካባቢ «አረንዴ-ግንብ»በተባለ አትክልት ለማልማት በያዙት ዕቅድ ላይ ለመነጋገር ነዉ።ዕቅዱን የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ደግፎታል።

አንካራ-የቱርክ፤ ኩርድና ኔቶ

የቱርክ መንግሥት የኩርዲስታን ሠራተኛ ፓርቲ (PKK በኩርድ ምሕፃረ-ቃሉ) ከተሰኘዉ አማፂ ቡድን ጋር የሚያደርገዉን ድርድር ሙሉ በሙሉ ማቋረጡን አስታወቀ።የቱርክ ፕሬዝደንት ሬሴፕ ጠይብ ኤርዶኻን ዛሬ እንዳስታወቁት መንግሥታቸዉ ከቡድኑ ጋር የሚደራደረዉ ቡድኑ ቱርክን ማሸበሩን ሙሉ በሙሉ ሲያቆም ነዉ።የቱርክ ጦር እራሱን የኢራቅና የሶሪያ እስላማዊ መንግሥት (ISIS) ብሎ የሚጠራዉን ቡድን ይዞታዎች ባለፈዉ ሳምንት በጄት መደብደብ እንደጀመረ፤ የኩርዶቹ አማፂያን በሌላ አቅጣጫ ሁለት ባልደረቦቹን መግደለቻዉን አስታዉቆ ነበር።የሁለቱን ወታደሮች ግድያ ከሽብር ጥቃት የቆጠረዉ የቱርክ መንግሥት የኩርዶቹንም፤ የISISንም ይዞታዎች እየደበደበ ነዉ።የቱርክን እርምጃ እንዳድ ምዕራባዉያን መንግሥታት ለመደገፍ ቢያቅማሙም ዩናይትድ ስቴትስና ቱርክ አባል የሆነችበት የሰሜን አትላንቲክ ጦር ቃል ኪዳን ድርጅት (ኔቶ) ደግፈዉታል።የኔቶ አባል ሐገራት ተወካዮች በጉዳዩ ላይ ዛሬ ተነጋግረዋል።የቱርኩ ዉጪ ጉዳይ ሚንስትር ሜቭሉት ካቩሶግሉ መንግስታቸዉ ከኔቶ አባላት ድጋፍና ትብብር እንደሚፈልግ አስታዉቀዉ ነበር።«በርግጥ እኛ (ድጋፍ) እንጠብቃል።በአካባቢዉ ሥላለዉ የፀጥታ ሥጋት ከኔቶ ተባባሪዎቻችን ትብብርና ድጋፍ እንጠብቃለን።»

የቱርክ ገዢ ፓርቲ AK ቃል አቀባይ ማምሻዉን እንዳስታወቀዉ ደግሞ ከኩርዶቹ አማፂያን ጋር ላለፉት ሰወስት ዓመታት የተደረገዉ ድርድር የሚቀጥለዉ የቡድኑ ታጣቂዎች ትጥቅ ሲፈቱ ብቻ ነዉ።ቃል አቀባዩ እንደሚለዉ ቡድኑ  «ቱርክን እያሸበረ» ድርድር የለም።

ካይሮ-የእሳት ቃጠሎ 19 ሰዉ ገደለ

ግብፅ ዉስጥ አንድ የቤት ቁሳቁስ ማምረቻ ፋብሪካን ያጋየ የእሳት ቃጠሎ አስራ-ዘጠኝ ሰዉ ገደለ፤ በመቶ የሚቆጠሩ ሌሎች ሰዎች አቆሰለ።የግብፅ ባለሥልጣናት እንዳስታወቁት አደጋዉ የደረሰዉ ከካሮ በስተ ሰሜን ኦቦር በተሰኘችዉ ከተማ በሚገኝ የቁሳቁስ  ፋብሪካ  ዉስጥ ነዉ።የግብፅ መንግሥት የሚቆጣጠረዉ አል-አሕራም ጋዜጣ እንደዘገባዉ ደግሞ እሳቱ የተነሳዉ በፋብሪካዉ አሳንስር ወይም ሊፍት ዉስጥ የነበረ የጋዝ ማከማቻ ጋን ፈንድቶ ነዉ።የጋዝ ማከማቻዉ ጋን የፈነዳበት ትክክለኛ ምክንያት ግን በዉል አልታወቀም።

NM/SL