1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

ዜና | 22.01.2018 | 00:00

ወልድያ፤ ወልድያ ዛሬ ተረጋግታ መዋሏን ነዋሪዎች ተናገሩ

ላለፉት ሁለት ቀናት ግጭት ያስተናገደችው የወልድያ ከተማ በዛሬው ዕለት ተረጋግታ መዋሏን ነዋሪዎች እና የሰሜን ወሎ ዞን አንድ ባለስልጣን ገለጹ፡፡ ትናንት በከተማይቱ የተገኙት የአማራ ክልል ርዕሰ መስተዳድር አቶ ገዱ አንዳርጋቸው ዛሬም ሁኔታውን ለማረጋጋት ሲሞክሩ መዋላቸውን ተናግረዋል፡፡ የሰሜን ወሎ ዞን የጸጥታ ኃላፊ አቶ አደራው ጸዳሉ ማምሻውን ለዶይቼ ቬለ እንደተናገሩት በከተማይቱ ዛሬ ሰላም ሰፍኗል፡፡ “የዛሬ ውሎ አባቶች፣ የሃይማኖት መሪዎች፣ የሀገር ሽማግሌዎች ከወጣቶች ጋር በመመካከር አሁን ተረጋግቷል፡፡ በመመካከርም ወጣቱ ራሱ የሰላም ዘንባባ ይዞ እንግዲህ ይብቃ እያለ እየተንቀሳቀሰ ነው ያለው” ብለዋል።በቅዳሜ እና እሁድ ግጭት ወቅት ስለሞቱ እና ስለተጉዱ ሰዎች ብዛት የተጠየቁት አቶ አደራው የህክምና መረጃው ተሰብስቦ ወደፊት የሚነገር ይሆናል ብለዋል፡፡ «ቁጥራቸውን አላረጋገጥኩም፤ ሳረጋግጥ እገልጻለሁ» ሲሉም ለዶይቼ ቬለ ተናግረዋል፡፡ በሰዎች ላይ ግድያ የፈጸሙ አካላት በቁጥጥር ስር ውለው እንደሁ ለቀረበላቸው ጥያቄም “አልዋሉም” ብለዋል፡፡ ከግጭቱ ጋር በተገናኘ የተያዙ ወጣቶች መለቀቃቸውን የገለጹት የጸጥታ ኃላፊው ለሞቱ ሰዎች ተጠያቂ “ማን መሆኑ ገና አለመታወቁንም” አስረድተዋል፡፡በወልድያ ባለፈው ቅዳሜ እና እሁድ በነበረው ግጭት ሰባት ሰዎች መሞታቸውን የሰሜን ወሎ ዞን የፖሊስ ኃላፊ ኮማንደር አማረ ጎሹ ለአማራ ክልል ቴሌቪዥን ጣቢያ ትናንት ተናግረዋል፡፡ በወልድያ ግጭት የተቀሰቀሰው የጥምቀት በዓል በዋለ በማግስቱ የሚከበረውን የቃና ዘገሊላን በዓል ያከብሩ የነበሩ ምዕመናን በጸጥታ ኃይሎች እንዳይጨፍሩ ከተከለከሉ በኋላ እንደነበር ነዋሪዎች ይናገራሉ፡፡ በወቅቱ በዓል አክባሪዎቹ መንግሥትን የሚቃወሙ ጭፈራዎች እና መፈክሮች ያሰሙ ነበር ተብሏል፡፡ በግጭቱ ከሰዎች ጉዳት ሌላ፣ ሆቴሎች እና ሕንጻዎች መቃጠላቸውን የከተማይቱ ነዋሪዎች ለዶይቼ ቬለ ተናግረዋል፡፡

ለንደን፤ ዋነኛዎቹ የአፍሪካውያንን አሸጋጋሪዎች ወንጀለኛ ቡድኖች አይደሉም ተባለ

ከአፍሪካ ወደ አውሮጳ የሚጓዙ ስደተኞች የሚሸጋገሩባቸውን መስመሮች በዋነኛነት የተቆጣጠሩት ወንጀለኛ ቡድኖች ሳይሆኑ ብቻቸውን የሚንቀሳቀሱ ግለሰቦች እንደሆኑ አንድ አዲስ ጥናት ጠቆመ፡፡ የጥናቱ ውጤት ሕገወጥ የሰዎች ዝውውር በተደራጁ ቡድኖች የሚካሄድ ነው የሚለውን ቀደምት እምነት ያፋለሰ ነው፡፡ ጥናቱን ያካሄዱት በካምብሪጅ ዩኒቨርስቲ የወንጀል ጥናት ተቋም መምህር ፖውሎ ካምፓና «ስደተኞችን ከአፍሪካ ቀንድ በሊቢያ አድርጎ ወደ ሰሜን አውሮጳ የሚያስገባው የአሸጋጋሪዎች ሰንሰለት በውስጡ አንድም ድርጅት እንደሌለበት ታይቷል፤» ብለዋል፡፡ «ይህ የማፍያ መሰል ድርጅቶች ከሚሰሩበት በጣም የራቀ ነው፡፡ የተወሰኑ መስመሮችን የተቆጣጠሩት ማንነታቸው የማይታወቅ የወንጀል ቡድን መሪዎች ናቸው፤ ከሚለው የመገናኛ ብዙሃን ዘገቦችም የተለየ ነው።» ሲሉ የጥናታቸውን አዲስ ግኝት አስረድተዋል፡፡ካምፓና የጣሊያን አቃቤ ሕጎች በጎርጎሮሳዊው 2013 ከ360 በላይ ኤርትራውያን እና ሶማሊያውያን ባለቁበት የላምፔዱሳ የጀልባ አደጋን አስመልክተው ያካሄዱትን ምርመራ ለጥናታቸው በግብዓትነት ተጠቅመዋል፡፡ ከዚህም ሌላ የተጠለፉ የስልክ ምልልሶች፣ የምስክርነት ቃሎች፣ ከፖሊስ ግብረ ኃይል አባላት ጋር የተደረጉ ቃለ ምልልሶች እና የአዘዋዋሪዎች የጀርባ ታሪኮችን በጥናታቸው ፈትሸዋል፡፡ ከጎርጎሮሳዊው 2014 ወዲህ ከ600 ሺህ የሚልቁ ስደተኞች ከሊቢያ ተነስተው ጣሊያን ደርሰዋል፡፡ ባለፉት አራት አመታት ብቻ የሜዴትራንያን ባህርን ለማቋረጥ የሞከሩ ከ20 ሺህ በላይ ተሰዳጆች ሕይወታቸውን አጥተዋል፡፡

ሞኖሮቪያ፤ ዊሃ የላይቤሪያ ፕሬዝዳንትነት ስልጣንን በይፋ ተረከበ

የቀድሞው የእግር ኳስ ኮከብ ጆርጅ ዊሃ የላይቤሪያ የፕሬዝዳትነት መንበርን በይፋ ተረከቡ፡፡ ዊሃ በመዲናይቱ ሞኖሮቪያ አቅራቢያ ባለ ስቴድየም በዓለ ሲመታቸው ዛሬ ተከናውኗል፡፡ በሺህዎች የሚቆጠሩ ሰዎች በታደሙት በዚሁ በዓለ ሲመት ዊሃ በሀገሪቱ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ዋና ዳኛ ፍራንሲስ ኮርኮፖር መሪነት ቃለ መሃላ ፈጽመዋል፡፡ በስነስርዓቱ ላይ የጋቦን፣ ጋና እና ሲራሊዮን ፕሬዝዳንቶች እንደዚሁም ሳሙኤል ኤቶን ጨምሮ አብረዋቸው እግር ኳስ የተጫወቱ የቀድሞ የአፍሪካ የእግር ኳስ ኮከቦች ተገኝተዋል፡፡ በበዓለ ሲመቱ ላይ ለመታደም ወደ ስቴድየም የተመሙ የሀገሪቱ ዜጎች ረጅም ሰልፍ ሰርተው ሲጠባበቁ ነበር፡፡ የላይቤሪያን ባንዲራ እያወለበለቡ፣ ሲጨፍሩ እና ሲደንሱም ተስተውለዋል፡፡ ከታዳሚዎቹ መካከል አንዷ የሞኖሮቪያ ነዋሪዋ ካትሪን ብራውን ስሜታቸውን ለሮይተርስ ዘጋቢ አካፍለዋል፡፡ “እዚህ የተገኘሁት በጆርጅ ዊሃ ምክንያት ነው፡፡ በጣም ነው የምወደው፡፡ ለእኛ ለድሀዎች እንደሚያስብልን አውቃለሁ፡፡ ለዚህም ነው እዚህ ያለሁት፡፡ ወደ እዚህ የመጣሁት ለሀገሬም ስል ነው፡፡ እርሱ ብዙ ነገር ያደረግልናል፡፡ በጣም ደስተኛ ነኝ፡፡ ከ2014 ጀምሮ እርሱን እየደገፍኩ ነበር” ብለዋል ካትሪን፡፡የ51 ዓመቱ ዊሃ ላለፉት 12 ዓመታት ሀገሪቱን ከመሩት ፕሬዝዳንት ኤለን ጆንሰን ሰርሌፍ ስልጣኑን የተረከቡት ባለፈው ታሕሳስ ወር በሁለት ዙር የተደረገውን ምርጫ አሸንፈው ነው፡፡ ዊሃ በበዓለ ሲመቱ ላይ የኖቤል የሰላም ሽልማት ተሸላሚዋን ሴለርሊፍን በሀገሪቱ ለሰፈነው ሰላም «መሰረቱን በመጣላቸው» አመሰግነዋቸዋል፡፡ ፕሬዝዳንት ዊሃ ቅድሚያ የሚሰጡት በሀገሪቱ የተንሰራፋውን ሙስና ማስወገድ፣ ለመንግሥት ሠራተኞች ለኑሮ የሚበቃ ደመወዝ መክፈል እና የግሉን ዘርፍ ማበረታት መሆኑንም ተናግረዋል፡፡ «የሕይወቴን በርካታ ዓመታት በስቴድየም አሳልፌያለሁ፡፡ የዛሬው ግን በፊት ከነበሩት ሁሉ የተለየ ነው» በማለትም የእግር ኳስ ተጫዋችነት ዘመናቸውን ያስታወሰ አባባል ጣል አድርገዋል፡፡

ሊዝበን፤ የአንጎላ የቀድሞ ምክትል ፕሬዝዳንት ክስ መታየት ጀመረ

በፖርቱጋል ሊዝበን የሚገኝ አንድ ፍርድ ቤት በቀድሞ የአንጎላ ምክትል ፕሬዝዳንት ማኑኤል ቬሴንቴ ላይ የቀረበን የሙስና ክስ መመልከት ጀመረ፡፡ ቬሴንቴ ጉዳያቸው መታየት የጀመረው በሌሉበት ነው፡፡የአንጎላ መንግሥታዊ የነዳጅ ድርጅት ሶናንጎልን ይመሩ የነበሩት ቪሴንቴ የተከሰሱት በጎርጎሮሳዊው 2011 የተከፈቱባቸውን ሁለት ምረመራዎች ለማዘጋት የፖርቱጋል አቃቤ ሕግን በገንዘብ ሊደልሉ ሞክረዋል ተብለው ነው፡፡ አቃቤ ሕግ ኦርላንዶ ፊጉዌራ ይዘውት የነበረው ምርመራ ቪሲንቴ ሕገወጥ የሆነ ገንዘብን ሕጋዊ በማስመሰል የማቅረባቸውን ጉዳይ የሚያጣራ ነበር፡፡ ምክትል ፕሬዝዳንቱ ምርመራው ከነአካቴው እንዲቀር አንድ ሚሊዮን የሚጠጋ ዶላር መደለያ ለአቃቤ ሕጉ ሊሰጡ ነበር በሚል ተወንጅለዋል፡፡ የ61 ዓመቱ ቪሲንቴ ግን የቀረቡባቸውን ሁሉንም ክሶች ያስተባብላሉ፡፡ ቪሲንቴ በዛሬው የችሎት ውሎ እንደማይገኙ አስቀድመው አሳውቀዋል፡፡ ሀገራቸውን ለአምስት ዓመት በምክትል ፕሬዝዳትነት በማገልገላቸው ያለመከሰስ መብት እንዳላቸው በምክንያትነት አንስተዋል፡፡ በእርሳቸው ምትክ ዛሬ ችሎት የተገኙት ጠበቆቻቸው ጉዳዩ መታየት ያለበት በአንጎላ ፍርድ ቤት እንጂ በፖርቱጋል ሊሆን አይገባም ሲሉ ተከራክረዋል፡፡ የፖርቱጋል አቃቤ ሕግ «ጉዳዩ ወደ አንጎላ ፍርድ ቤት ይተላለፍ» የሚለውን ጥያቄ ተቃውመዋል፡፡

ሳዓዳ፤ በሳዑዲ አየር ጥቃት ሰባት የመናውያን ተገደሉ

የሳዑዲ መራሹ ወታደራዊ ጥምረት ሰሜን የመን ውስጥ ባለ አንድ ህንጻ ላይ ባደረሰው የአየር ጥቃት አምስት ሕጻናትን ጨምሮ ሰባት የመናውያን ተገደሉ፡፡ በሕንጻው ውስጥ ክሊኒክ ጭምር ይገኝ ነበር ተብሏል፡፡ የአየር ጥቃቱ የተፈጸመው ሳዓዳ ከተሰኘው ከተማ አቅራቢያ ባለችው ሶሃር አውራጃ ዛሬ ንጋት ላይ ነው፡፡ እንደ ሶሃር ነዋሪዎች ገለጻ በወታደራዊው አውሮፕላኑ ጥቃቱ ከተገደሉት በተጨማሪ አምስት ሰዎች ቆስለዋል፡፡ አቡ ያሲር የተባሉ ነዋሪ እንደገለፁት፤ የቦምቡ ግፊት ከሕንጻው አጠገብ ቆሞ የነበረ አውቶብስ ከሕንጻው ጀርባ ተሸንቀጥሮ እንዲወድቅ አድርጎታል፤ ሕንጻውንም አፈራርሶታል፡፡ በዚያው አውረጃ በደረሰ ሌላ የአየር ጥቃት ደግሞ የሰባት ወር ነፍሰ ጡር እና ባሏ መገደላቸውን የሟች አማት ተናግረዋል፡፡ በሳዑዲ አረቢያ የሚመራው ወታደራዊ ጥምረት በሰላማዊ ዜጎች ላይ በሚፈጽማቸው ይህን መሰል ጥቃቶች ዓለም አቀፍ ውግዘት ሲደርስት ቆይቷል፡፡ ጥቃቶቹ በሁቲ አማጽያን ላይ ያነጣጠሩ እንደሆኑ የሚገልጸው ወታደራዊ ጥምረቱ ግን ሰላማዊ ሰዎችን ኢላማ እንደማያደርግ ያስተባብላል፡፡ ዛሬ ተፈጽመዋል ስለተባሉ ጥቃቶች በጥምረቱ ቃል አቃባይ በኩል እስካሁን የተባለ ነገር የለም፡፡

ኢየሩሳሌም፤ ፔንስ ኢየሩሳሌምን የእስራኤል ዋና ከተማ ናት አሉ

እስራኤልን በመጎብኘት ላይ ያሉት የአሜሪካው ምክትል ፕሬዝዳንት ማይክ ፔንስ በሀገሪቱ ዋና ከተማ ኢየሩሳሌም በመገኘታቸው ክብር እንደሚሰማቸው ገለጹ፡፡ የፔንስ አገላለጽ ሀገራቸው ከፍልስጤም ጋር ያላትን ግንኙነት ይበልጥ ያበላሻል ተብሎ ተፈርቷል፡፡ የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢየሩሳሌም የእስራኤል ዋና ከተማ ናት የሚል ግልጽ እውቅና መስጠታቸው ፍልስጤማውያንን እና የመካከለኛው ምሥራቅ ሃገራትን ክፉኛ አስቆጥቷል፡፡ የትራምፕን እወጃ «በጥፊ እንደመመታት» የቆጠሩት የፍልስጤም ፕሬዝዳንት ማህሙድ አባስ ከምክትል ፕሬዝዳንት ፔንስ ጋር ላለመገናኘት ወስነው ወደ ሌላ ሀገር ተጉዘዋል፡፡ ፔንስ ከእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ ጋር ዛሬ ሲገናኙ ኢየሩሳሌምን አንስተዋል፡፡ “ለደማቅ አቀባበልዎ አመሰግናለሁ ጠቅላይ ሚኒስትር፡፡ በእስራኤል ዋና ከተማ ኢየሩሳሌም በመገኘቴ በራሴም ሆነ በዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ስም ክብር ይሰማኛል፡፡ የፕሬዝዳንቱን ታሪካዊ ውሳኔ ተከትሎ እዚህ መገኘቴ እና ለእኔ ታላቅ ዕድል ነው፡፡ እርስዎን መጎብኘቴ በጋራ በሚያሳስቡን ጉዳዩች፣ በዩናይትድ ስቴትስ አሜሪካ እና በእስራኤል መካከል ያለው ግንኙነት የሚጠናከርባቸው እና የጋራ ተግዳሮቶቻችንን የምንጋፈጥባቸው መንገዶችን ለመነጋገር ዕድል ይሰጠናል፡፡ በሰላም ጉዳይ ከእርስዎ ጋር በዝርዝር መነጋገር እሻለሁ” ብለዋል ፔንስ። ጠቅላይ ሚኒስትር ኔታንያሁ በበኩላቸው የእስራኤል መዲና ባሏት ኢየሩሳሌም በመቶዎች የሚቆጠሩ የዓለም መሪዎችን ለዓመታት ሲቀበሉ መቆየታቸውን አስታውሰዋል፡፡ ሆኖም በሁለቱም ወገን ያሉት መሪዎች «የእስራኤል ዋና ከተማ- ኢየሩሳሌም» የሚለውን ቃላት ሲጠሩ ይህ የመጀመሪያ ጊዜ ነው ብለዋል፡፡ ከፔንስ ንግግር በኋላ የመሐሙድ አባስ ቃል አቃባይ ናቢል አቡ ራዳኒህ «አሜሪካ ኢየሩሳሌምን እንደ አስራኤል ዋና ከተማ መቀበሏም ሆነ የእስራኤል ይዞታ ሕገወጥ ነው» ብለዋል፡፡ «የአሜሪካ አስተዳደር ሁኔታውን ይበልጥ ለሚያባብስ ነገር አስተዋጽኦ ማድረግ የለበትም» ሲሉ አክለዋል፡፡ ፔንስ ለእስራኤል ምክር ቤት ባደረጉት ንግግር ሀገራቸው በሚቀጥለው ዓመት በኢየሩሳሌም ኤምባሲዋን እንደመትከፍት ቃል ገብተዋል፡፡ TW/SL