1. Inhalt
  2. Navigation
  3. Weitere Inhalte
  4. Metanavigation
  5. Suche
  6. Choose from 30 Languages

አፍሪቃ

የማሊና የሊቢያ ወቅታዊ ሁኔታ

በሊቢያ እስካሁን መረጋጋት አልሰፈነም፤ በማሊም እንዲሁ። በተለይ ሰሜን ማሊ ካለፉት ወራት አንስቶ በአክራሪ ሙስሊም ቡድኖች ቁጥጥር ስር ትገኛለች። በአሁኑ ሰዓት ሰሜን ማሊን ከሙስሊም ፅንፈኞች ቁጥጥር ነፃ ለማድረግ ያለው አማራጭ ወታደራዊ ርምጃ ብቻ ይመስላል።

Libyen © VRD #30779901

የሊቢያ አቢዮት ከአበቃ አንድ አመት አለፈው፤ ሞዓመር አል ጋዳፊም ከተገደሉ ወራቶች ተቆጠሩ። ነገር ግን በሀገሪቷ እስካሁን መረጋጋት አልሰፈነም። በሰሜን ምስራቅ የሀገሪቱ ክፍል ፀጥታ አስከባሪዎች የባን ዋልዲን ከተማ ከበው እየጠበቁ ነው። መንስዔው በቅርቡ በዚሁ አካባቢ በአምባገነኑ መሪ ተከታዮች እና ተቀናቃኝ ሚሊሺያዎች መካከል የተጀመረው ግጭት ነው። በምዕራቡ የሀገሪቱ ክፍል በቤንጋዚ ከተማም እንዲሁ በዮናይትድ እስቴትስ አምባሳደር ላይ የተፈፀመው ግድያ ምን ዓይነት የአሜሪካ ምላሽ እንደሚያስከትል ህዝቡ እየተጠባበቀ ይገኛል። በመዲናይቱ ትሪፖሊም አልፎ አልፎ ግጭት ይታያል። ከሳምንት በፊት ተቃዋሚዎቹ የብሔራዊ ሸንጎውን ለተወሰነ ጊዜ በቁጥጥራቸው ስር ለማዋል ሙከራ ማድረጋቸውም ይታወሳል። ጠቅላይ ሚንስትር ሆነው ተሹመው የነበሩት ሙስጠፋ አቡ ሻጉር ያቀረቡት የካቢኔ አባላት ስም ዝርዝር ይወክለናል ብለው ስለማያምኑ ለውጥ እንዲያደርጉ ሲጠይቁ ከለውጡም በኋላ ግን የሊቢያ ምክር ቤት በካቢኔው አባላት ባለመስማማቱ  አቡ ሻጉርን ባለፈው ሰኞ ከስልጣን አሰናብቷቸዋል።

TO GO WITH STORY BY INES BEL AIBA This picture shows a view of the town of Bani Walid on January 26, 2012. Residents of the Libyan oasis town, a long standing bastion of Kadhafi's regime, are resigned to the country's new leadership but say the slain dictator lives on in their hearts. AFP PHOTO/MAHMUD TURKIA (Photo credit should read MAHMUD TURKIA/AFP/Getty Images)

የባኒ ዋሊድ ከተማ

የፖለቲካ ሳይንስ ምሁር አሊ አልጊቤሺ የጠ/ሚንስትሩን ከስልጣን መባረር ምክንያት

ከሙስሊም ወንድማማቾች ጋ ያላቸው ግንኙነት ሳይሆን አይቀርም ባይ  ናቸው።

« ይህ ሊሆን የቻለው በሊቢያ ፓርላማ በሙስሊም ወንድማማቾች እና በብሔራዊ ግንባር መካከል ሊቢያን ነፃ ለማውጣት ጥምረት በመመስረቱ ነው። ይህ ጥምረት ውጤተቢስ አልነበረም። እንደውም ዶክተር ሙስጠፋን ይህ ጥምረት ጫና ስላደረገባቸው ነው። ዶክተር ሙስጠፋ በሁሉም ነጥቦች አልተስማሙም ነበር። ይህም በመጨረሻ በስራ ላይ እንዳይውል አድርጎታል። »

Source News Feed: EMEA Picture Service ,Germany Picture Service The U.S. Consulate in Benghazi is seen in flames during a protest by an armed group said to have been protesting a film being produced in the United States September 11, 2012. An American staff member of the U.S. consulate in the eastern Libyan city of Benghazi has died following fierce clashes at the compound, Libyan security sources said on Wednesday. Armed gunmen attacked the compound on Tuesday evening, clashing with Libyan security forces before the latter withdrew as they came under heavy fire. REUTERS/Esam Al-Fetori (LIBYA - Tags: POLITICS CIVIL UNREST TPX IMAGES OF THE DAY)

በሊቢያ ቤንጋዚ

ለሊቢያ ብሔራዊ ሸንጎ ምርጫ ሲካሄድ አብዛኛውን ድምፅ ያገኙት የቀድሞ የሊቢያ ሽግግር ም/ቤት ሊቀመንበር ማህሙድ ጂብሬል ነበሩ። ጂብሬል ጠቅላይ ሚኒስትር እንዲሆኑ የሙስሊም ወንድማማቾች ባለማይፈልጉ፤ በምርጫ 3ኛ ድምፅ የነበራቸው አቡ ሻገር ጠ/ሚኒስትር ሆነው ተሹመው ነበር። እሳቸውም የሙስሊም ወንድማማቾችን የሚደግፍ ካቢኔ ለማቋቋም ነበር የሞከሩት። ለአቡ ሻጉር ከስልጣን መሰናበት ግን የጥምረቶች ሹኩቻ ብቻ አይደለም ተጠያቂው። ከስልጣን የወረዱት ጠ/ሚኒስትር በደቡብ ምስራቅ ያለውና  ራሱን እንደ ጎሳ አባል ብቻ እንጂ እንደ ሊቢያ ዜጋ የማያየው ማህበረሰብ ድጋፍ አለማግኘታቸውም ጭምር ነው። ይህ ደግሞ መላው የሊቢያን ህዝብ እንጂ ከስልጣን የወረዱትን አቡ ሻጉርን ብቻ አይደለም ችግር ላይ የሚጥለው ይላሉ ። በኖቲንግሃም ትሬንት ዮንቨርሲቲ የፖለቲካል ሳይንስ መምህር እና የሰሜን አፍሪቃ ተንታኝ ኢማድ ኤል አኒስ « ስራቸውን በትክክል በሚፈጽሙ እና አንድን ቡድን ወክለው ለማስደሰት በሚሳተፉ ቡድኖች መካለል ትልቅ ልዩነት አለ። ይህ ነው አዳጋች የሚያደርገው። በተለይ በደቡብ የሀገሪቷ ክፍል «ሰብሃ» አካባቢ የሀገሪቷን ጎሳ፣ ቡድን እና ማህበራዊ ፍላጎት የሚወክል በዛ ላይ ደግሞ የፖለቲካ እውቀት ያለው ፖለቲካዊ የለም። ይህንን ነው ለሚቀጥሉት ወራት ሊቢያ መወጣት የሚኖርባት»

ይህንን ሀሳብ አሊ አልጊበሺም ይጋራሉ። ዋናው የፖለቲካ ብቃት ነው።

A demonstrator holds banner during a rally to condemn the killers of the U.S. Ambassador to Libya and the attack on the U.S. consulate, in Benghazi September 12, 2012. On the back of the burning of the U.S. consulate in Benghazi and the killing of staff connect to it, demonstrators on Wednesday gathered in Libya to condemn the killers and voice support for the U.S. Ambassador Christopher Stevens and three embassy staff were killed Wednesday in the attack on the Benghazi consulate and a safe house refuge, stormed by Islamist gunmen blaming America for a film they said insulted the Prophet Mohammad. REUTERS/Esam Al-Fetori (LIBYA - Tags: POLITICS CIVIL UNREST)

የተቃውሞ ሰልፍ በሊቢያ

«ለአዲሷ ዲሞክራሲያዊት ሊቢያ እንደዚህ አይነት መንግስት አይደለም የምንመኘው ። ምኞታችን ሀገሪቷን በሙሉ የሚወክል ነው። በአሁኑ ሰዓት ለሊቢያ ጠንካራ መንግስት ያስፈልጋል። ወሳኙ ውክልና ሳይሆን ችሎታና ኃላፊነት መውሰድ መቻሉ ነው።»

ይህ ካልሆነ እና ሊቢያ በመንግስት አመሰራረት ላይ ጊዜዋን የምታጠፋ ከሆነ በሀገሪቷ ሰላም የመስፈኑ ጉዳይ አጠያያቂ ይሆናል  ይላሉ አሊ አልጊበሺ፤

«የፀጥታው ሁኔታ በአጠቃላይ ተበላሽቷል። ሊቢያ ከጋዳፊ አገዛዝ ነፃ ከወጣች ወዲህ ካለው ሁኔታ የባሰ ነው አሁን የሚታየው። በአንዳንድ የሊቢያ አካባቢዎች በተለያዩ ቡድኖች መካከል ግጭት ይነሳል። ሰዎች ይታሰራሉ፣ ይጠለፋሉ። እነዚህ ሁሉ መፍትሄ የሚፈልጉ ናቸው። ያለፈው መንግስት ይህንን ኃላፊነት ለመወጣት አቅም አልነበረውም።»

አዲስ በመመስረት ላይ ያለው የሊቢያ መንግስት ለአንድ አመት በስልጣን ላይ ይቆያል። በዚህም ጊዜ አዲስ ህገ መንግስት እና ምርጫ ህግ መውጣት ይኖርበታል።

ማሊ

ካለፉት ወራት አንስቶ ሰሜን ማሊ በአክራሪ ሙስሊም ቡድን ቁጥጥር ስር ትገኛለች። በማግሬብ ያለው የአል-ቃኢዳ ቡድን እና አክራሪው ቡድን ቦኮ ሀራም ይገኙበታል። እንደ አንድ የተመድ ቃል አቀባይ ገለፃ ከሆነ አማፂ ቡድኖቹ በዘዴ የሰብዓዊ መብትን እየጣሱ ይገኛሉ። ቃል አቀባዩ እንደውም አማፂዎቹ ከወላጆች ልጆችን እየገዙ ለውትድርና እንደሚያሰለጥኑ ገልፀዋል።

 

Militiaman from the Ansar Dine Islamic group, who said they had come from Niger and Mauritania, ride on a vehicle at Kidal in northeastern Mali, June 16, 2012. The leader of the Ansar Dine Islamic group in northern Mali has rejected any form of independence of the northern half of the country and has vowed to pursue plans to impose sharia law throughout the West African nation. Iyad Ag Ghali's stance could further deepen the rift between his group and the separatist Tuareg rebels of the National Movement for the Liberation of Azawad (MNLA) as both vie for the control of the desert region. Picture taken June 16, 2012. REUTERS/Adama Diarra (MALI - Tags: POLITICS CIVIL UNREST CONFLICT RELIGION TPX IMAGES OF THE DAY)

ሰሜን ማሊ በአክራሪ ሙስሊም ቡድን ቁጥጥር ስር ትገኛለች

በሰሜን ማሊ ያለውን የአመፅ እንቅስቃሴ በመቃወም ባለፈዉ ሐሙስ ዕለት በሺ የሚቆጠሩ ሰዎች በመዲና ባማኮ የተቃውሞ ሰልፍ አካሂደዋል። ህብረተሰቡም ይሁን  መንግስት ፤ የሀገሪቱ ሠራዊት  ብቻውን እነዚህን አማፂያን  ታግሎ ሰሜን የሀገሪቱን ክፍል ማስለቀቅ  እንደማይችል ያውቁታል።  የሰልፉ አላማ ታዲያ አለም አቀፉ ማህበረሰብ ይህን አካባቢ ከአማፅያኑ ለማስለቀቅ ወታደራዊ ርምጃ እንዲወስድ ለመጠየቅ ነዉ። ሰልፈኞቹ በጠዋት መፈክር ይዘው ነው ወደ አደባባይ የወጡት። ጠቅላይ ሚኒስትር ቼክ ሞዲቦ ዲአራም ለማሊ መንግስት የውጭ ሀገራት ድጋፍ እንዲሰጡት  ጠይቀዋል።

«ግርፍያ ፣ አካል መቁረጥ፣ ግድያና  መደፈር  ብቻ ሳይሆን ታሪካዊ እና ባህላዊ ሀውልቶችን ማውደምና የመሳሰሉት የሰሜን ማሊ ኗሪዎች የቀን ተቀን እጣ ፋንታ ሆኗል። የሀገሪቷን አንድነት መልሶ ለመገንባት የተመድ የፀጥታ ም/ቤትን የምንጠይቀው አለም አቀፋዊ አጥቂ ጓድ  እንዲልክልን ነው።»

አጥቂ ጓዱ 3000 ሰዎችን ያቀፈ መሆን እንደሚኖርበት ሲነገር፤ ወታደራዊ ኃይሉን አቅራቢዉም የምዕራብ አፍሪቃ የኢኮኖሚ ትብብር ማህበረሰብ በምህፃሩ ECOWAS እንደሚሆን ነው የተገለፀዉ። ይህ ሠራዊት ልምምዱን ከጀመረ ቆይቷል። የሚጠበቀዉ የፀጥታው ምክር ቤት ምላሽ ብቻ ነው። በተቃራኒዉ ግን የፀጥታው ምክር ቤት የአፍሪቃውያንን እቅድ እየጠበቀ ይገኛል። ፈረንሳይ በበኩሏ ግን የጦር ተልኮው ምን ሊመስል እንደሚችል አንድ የመፍትሄ ሀሳብ አውጥታለች። ይህም ሀሳብ በ30 ቀናት ጊዜ ተግባራዊ መሆን ይኖርበታል። እንዲያም ሆኖ ወታደራዊ ርምጃ በሰሜን ማሊ የማካሄዱ ነገር  አጠራጣሪ እንደሆነ ነው የፈረንሳይ የሽብር ተግባር ተመራማሪ -ማቲው ጉይደሬም የጠቆሙት፤

epa03310971 A picture made available on 19 July 2012 shows young girls from Mali collect water on the terrain of a refugees camp near Dori, Burkina Faso, on 04 July 2012. According to reports, over 370,000 people have been displaced by the violence in Mali and continue to cross the borders into the hunger-stricken Burkina Faso and Niger. EPA/HELMUT FOHRINGER +++(c) dpa - Bildfunk+++

ከሰሜን ማሊ ሸሽተው የሚሄዱ

«በሰሜን በኩል ያለዉ ሁኔታ ማሊ አጣብቂኝ ዉስጥ ከቷታትል። ሙስሊም አማፂዎቹ ዝም ቢባሉ «አፍሪቃኒስታን» ያሉትን እንዲያደራጁ እና ለአሸባሪዎች መደበቂያ እንዲመሠረት መንገድ ይከፍታል። አይ ወታደራዊ ርምጃ ይሻላል ቢባል ደግሞ ጦርነቱ የበለጠ የንፁሀን ህይወት እንዲጠፋና በአካባቢዉም ይበልጥ አለመረጋጋት እንዲሰፍን ያደርጋል።»

በዚህም የተነሳ የተመድ ዋና ፀሀፊ ባን ኪ ሙን  ግጭት ዉስጥ የተገቡት ቡድኖች እንዲደራደሩ ጥሪ ማቅረቡን መርጠዋል። ይሁንና ከሁሉም ወገኖች የሚታየዉ ፍንጭ  ወታደራዊ ርምጃን  የሚያመላክት ነዉ። ጦርነት የማይቀር ከሆነ ፈረንሳይ አስፈላጊዉን የቁሳቁስ ርዳታ እንደምታቀርብ አሳውቃለች። የአውሮፓ ህብረት ደግሞ የማሊን ወታደሮች በማሰልጠን  የሚተባበርበት ሁኔታ እንደሚኖር ነዉ የተገለፀዉ። ዮናይትድ እስቴትስም እንዲሁ ለማሊ ተፈላጊዉን ድጋፍ ትለግሳለች።  እንደ « ዋሽንግተን ፖስት» ዘገባ ከሆነ የዩናይትድ ስቴትስ መንግስት ሰው አልባ አውሮፕላኖችን መጠቀም ስለመቻሉ እያጣራ ይገኛል።

አላኢን አንቲል IRIS በተሰኘ የፈረንሳይ ተቋም የአፍሪቃ ጉዳዮች ተንታኝ ናቸው።

« ማሊ ፤ ኤኮዋስን እና ፈረንሳይ፤ ዮናይትድ ስቴትስን ሰው አልባ አውሮፕላ በመጠቀም ሰሜን ማሊን በማስመለሱ ሂደት ላይ እንድትተባበር ቢጠይቁ፤ አሜሪካውያን በርግጠኝነት ይህን ለማድረግ ፍቃደኞች ይሆኑ ነበር። ሰው አልባ አውሮፕላኖች በአንዳንድ አካባቢዎች በህብረት የማጥቃት ችሎታ አላቸው። ሰሜን ማሊን ለማፅዳት እነዚህ ጥሩ መሳሪያዎች ናቸው።»

ይሁንና በሰው አልባ አውሮፕላኖች ድጋፍም ቢሆን አክራሪ የሙስሊም ቡድኖቹን ከሰሜን ማሊ ለማስወጣት ቀላል አይሆንም። የፈረንሳይን እጥፍ በሚያክለዉ በዚህ አካባቢው ለሸማቂዎቹ በቂ መሸሸጊያ ቦታ ይኖራልና።

ልደት አበበ

ሸዋዬ ለገሰ

Audios and videos on the topic